Tussenpees bij het paard: mijn ervaring met de sluipende kreupelheid van Lenny in de achterhand
Als ik vandaag de dag met andere ruiters over het thema tussenpees bij paarden spreek, merk ik hoe onzeker velen zijn – net zoals ik dat lange tijd was. Ruim anderhalf jaar heb ik ervaringen opgedaan met een blessure aan de tussenpees, wat ik me van tevoren niet had kunnen voorstellen: eerst het vage vermoeden dat er iets niet klopte, toen de lange zoektocht naar een diagnose en tot slot de lange weg terug naar het werk. Lenny, mijn inmiddels veertienjarige ruin, heeft daarbij behoorlijk wat geduld van me gevergd. Dit verslag schrijf ik voor iedereen die nu op het punt staat waar ik destijds stond.
Hoe alles begon: Lenny zwaaide achter plotseling niet meer mooi door
Er was geen dramatisch moment, geen blessure in de wei, geen gestruikel tijdens een buitenrit. Het verraderlijke was juist dat het er heel langzaam insloop. In het voorjaar viel het me tijdens de dressuurtraining voor het eerst op dat Lenny achter niet meer goed ondertrad. De stuwkracht vanuit de achterhand, die ik van hem gewend was, was gewoon weg. Bij het aanspringen in galop leek hij op de linkerhand stram, bijna alsof hij hupste, en het verzamelen, wat hem vroeger makkelijk afging, kostte hem zichtbaar moeite.
Ik heb het in eerste instantie op veel dingen afgeschoven: het natte, koude weer, verkrampte spieren, misschien het zadel. Het was mijn instructrice die op een gegeven moment zei dat ik er een dierenarts naar moest laten kijken – het viel haar al langer op dat hij achter ongelijkmatig liep. Een echte kreupelheid kon ik echt niet ontdekken, en precies dat is achteraf gezien heel typisch.
Wat een blessure aan de tussenpees bij het paard eigenlijk is – en waarom de diagnose zo lang duurde
Hiervoor had ik slechts bij benadering kunnen aanwijzen waar de tussenpees eigenlijk zit. Tegenwoordig weet ik het vrij precies: de tussenpees is een stevige band aan de achterkant van het pijpbeen, die zich verder naar onderen in twee takken splitst en aanhecht aan de sesambeentjes. Het is onderdeel van het ophangapparaat van het paardenbeen en vangt bij elke pas een groot deel van de belasting op wanneer de hoef de grond raakt. Je kunt het zien als een soort schokdemper die continu onder spanning staat.
Als dit gebied overbelast raakt of kleine scheurtjes in de vezels oploopt, spreken we van een aandoening of ontsteking van de tussenpees. Dit kan acuut gebeuren, maar ontwikkelt zich aan de achterbenen vaak sluipend over een periode van weken en maanden. Precies hier ligt het probleem: hoewel een blessure aan de voorbenen vaak duidelijk zichtbaar wordt, ligt de oorsprong van de tussenpees in het achterbeen diep en is deze moeilijk te voelen. Een duidelijke kreupelheid ontbreekt in het begin vaak – in plaats daarvan merk je alleen dat de prestaties afnemen, dat het paard op de volte anders loopt of tijdens een buitenrit aan schwung verliest. Tijdens mijn onderzoek las ik dat juist blessures aan de tussenpees in de achterhand tot de diagnoses behoren die het vaakst te laat worden ontdekt, en dat kwam precies overeen met onze ervaring.
Mijn dierenarts heeft de zaak toen grondig aangepakt. Eerst heeft ze Lenny gelongeerd op zowel harde als zachte bodem, en buigproeven uitgevoerd. Op de volte op harde bodem was de onregelmatigheid in de achterhand inderdaad te zien. Om het gebied af te bakenen, werkte ze met diagnostische anesthesie: ze heeft achtereenvolgens specifieke delen van het been verdoofd om te zien of de beweging dan beter werd. Dat wees uiteindelijk naar de oorsprong van de tussenpees. De definitieve diagnose werd gesteld via een echo, waarop ik zelf kon zien dat de structuur op de bewuste plek niet zo gelijkmatig was als die zou moeten zijn. Hoe vervelend dat moment ook was – ik was ergens ook opgelucht, omdat datgene wat ik al maanden voelde, eindelijk een naam had.
Wat we allemaal hebben veranderd – en waarom de voeding slechts één bouwsteen was
De belangrijkste conclusie vooraf: één enkel wondermiddel bestaat niet. Wat Lenny heeft geholpen, was de som van vele dingen gedurende vele maanden.
Op de eerste plaats stond een gecontroleerd bewegingsschema, opgesteld door mijn dierenarts. We zijn begonnen met alleen stappen aan de hand, in het begin slechts enkele minuten, en hebben de belasting daarna heel langzaam en in vaste stappen opgebouwd. Dat geduld opbrengen was voor mij het zwaarst – je wilt tenslotte dat het vooruitgaat, maar juist bij de tussenpees kan elke te vroege opbouw van belasting het genezingsproces tenietdoen. Draf en later galop werden pas na weken weer toegevoegd, altijd in overleg na de echo-controles.
Daarnaast hebben we gelet op de bodem. Een diepe, modderige ondergrond belast de tussenpees extra zwaar, dus bij het rijden en longeren heb ik heel precies uitgekozen waar we trainden. Met mijn hoefsmid heb ik het beslag besproken; hij heeft de hoef zo aangepast dat de belaste structuur werd ontzien. Daar kwamen op aanraden van de dierenarts nog enkele sessies shockwavetherapie en regelmatige fysiotherapie bij, omdat Lenny's rug door de maandenlange compensatiehouding ook gespannen was geraakt.
En natuurlijk heb ik nagedacht over de voeding. Ik wilde pezen en bindweefsel van binnenuit ondersteunen, zo goed als maar mogelijk was.
Waar de nuvallo move Snacks in beeld kwamen
Bij het inlezen over pezen en banden stuitte ik steeds weer op dezelfde stoffen, vooral op MSM en collageen. Een kennis bij mij op stal, wier merrie een peesblessure achter de rug had, raadde me toen nuvallo move aan. Ze vertelde dat het enige wat bij haar had gewerkt, iets was wat haar paard überhaupt vrijwillig at.
Precies dat probleem had ik ook. Ik had al eerder een gewrichtspoeder geprobeerd, en Lenny zocht het er consequent tussenuit – uiteindelijk lag het grootste deel als restje onderin de voerbak, terwijl hij de rest van de slobber netjes had opgegeten. Ook verstopt in een halve banaan bekeek hij het eerder wantrouwend. Bij nuvallo move is dat anders, omdat het geen poeder is, maar een snack die ik hem direct uit de hand geef. Geen afwegen, geen stof, en vooral geen restjes meer die onderin de voerbak blijven liggen.
Wat voor onze situatie belangrijk was: nuvallo move levert per dagrantsoen precies de bouwstenen die bij pezen en banden vaak genoemd worden – MSM en collageen, plus glucosamine en hyaluronzuur. Lenny krijgt als ruin van ongeveer 600 kilo zeven snacks per dag; voor een gemiddeld paard van 500 kilo zijn het er zes. De basis is zonder tarwe en maïs, met lijnzaadkoek, rijstzemelen en lijnzaad, wat ik bij een vrij gevoelige maag wel zo prettig vind. En omdat Lenny na zijn revalidatie weer op wedstrijd moest, was het voor mij doorslaggevend dat de snacks ADMR-conform zijn en zonder wachttijd kunnen worden gebruikt.
In de loop van de weken is het voeren een vast, ongecompliceerd ritueel geworden. Eerlijk gezegd kan ik niet strak scheiden welk deel van ons programma welk aandeel heeft gehad – het hele traject werkte samen. Wat ik wel kan zeggen: Lenny is weer met plezier aan het werk, en ik heb het gevoel dat hij zich nu soepeler beweegt dan in de moeilijkste fase. 's Ochtends oogt hij niet meer stijf.
Wat ik vandaag de dag een paardeneigenaar met ditzelfde vermoeden zou aanraden
Als iemand me om raad vraagt wiens paard achter 'niet helemaal rad' loopt, zeg ik altijd hetzelfde: neem het serieus, ook als er geen duidelijke kreupelheid te zien is, en laat er in een vroeg stadium de dierenarts naar kijken. Hoe eerder een blessure aan de tussenpees wordt ontdekt, des te gerichter je kunt reageren. De diagnose en het gecontroleerde bewegingsschema waren bij ons doorslaggevend, en dat kan geen enkel voedingssupplement vervangen.
De nuvallo move Snacks waren voor mij de bouwsteen die het dagelijks leven makkelijker maakte: een eenvoudige manier om pezen en bindweefsel dagelijks van binnenuit te ondersteunen, zonder elke dag af te wegen en zonder restjes in de voerbak. Wie een kieskeurig paard heeft en op zoek is naar een dergelijke ondersteuning, kan deze naar mijn mening gerust uitproberen – het liefst over een periode van meerdere maanden, want snelle resultaten mag je van geen enkel voedingssupplement verwachten. Lenny en ik zijn vandaag in ieder geval weer daar waar ik me dat anderhalf jaar geleden nauwelijks nog had kunnen voorstellen: samen op het wedstrijdterrein.