Kissing Spines bij paarden: Wat voeding kan doen – en wat de rug écht sterk maakt

Het moment waarop de dierenarts "Kissing Spines" zegt en je de röntgenfoto laat zien, waarop de doornuitsteeksels dichter bij elkaar staan dan zou moeten, blijft velen nog lang bij. 's Avonds zit je dan aan de keukentafel, typ je "Kissing Spines bij paarden voeding" in op je telefoon en wil je gewoon íets doen. De voerkamer voelt dan vaak als de enige plek waar je zelf controle over hebt.

Eerst even dit, heel eerlijk: een rug met Kissing Spines maak je niet gezond met voeding. Dat is een zaak voor je dierenarts en voor gerichte training – niet voor de voerbak. Maar dat betekent niet dat voeding niets kan bijdragen. Het lichaam dat je weer opbouwt – de bovenlijn, de gewrichten en pezen, die het paard door elke trainingssessie dragen – profiteert van goede, consequente verzorging. Dat is precies waar dit artikel over gaat: eerlijke, begrijpelijke en positieve antwoorden op basis van onderzoek en de praktijk op stal. Wat Kissing Spines werkelijk is, wanneer je de dierenarts nodig hebt, waar de opbouwtraining op rust – en waar een goede verzorging van gewrichten en pezen via de voeding een zinvolle aanvulling is.

Wat er achter Kissing Spines schuilgaat

Bovenop elke wervel zit een smal botuitsteeksel, het doornuitsteeksel. Bij een gezonde rug staan deze uitsteeksels op gelijkmatige afstand van elkaar. Bij Kissing Spines komen ze te dicht op elkaar te staan, raken ze elkaar of schuiven ze over elkaar heen – in vakjargon "aangrenzende" of "overlappende" doornuitsteeksels genoemd. Meestal gebeurt dit in de zadelstreek, dus precies daar waar het gewicht op de rug komt. Stel je een rij schuttingplanken voor waarvan de bovenste uiteinden na verloop van tijd zo ver naar elkaar toe buigen dat ze tegen elkaar aan slaan – ongeveer zo kun je het je voorstellen.

Waarom is dit een punt van aandacht? Veranderingen aan de doornuitsteeksels zijn geen zeldzaamheid; veel paarden hebben ze zonder ooit problemen te vertonen. Aanleg en lichaamsbouw spelen een rol, maar ook hoe een paard wordt getraind: een paard dat veel met een weggedrukte rug en zwakke bovenlijn loopt, belast dit gebied anders dan een paard dat geleerd heeft zijn rug te welven en zichzelf te dragen. Ook een slecht passend zadel behoort tot de factoren. Wat belangrijk is: een röntgenologische bevinding op zichzelf betekent nog geen probleem. Veel paarden met nauwe doornuitsteeksels zijn volledig klachtenvrij en werken heel normaal.

Laten we beginnen met het goede nieuws: veel paarden met lichte veranderingen leven en werken comfortabel, en met een duidelijke diagnose en een goed revalidatieplan kunnen de meesten weer aan het werk. Je moet alert zijn als je paard nieuw verzet onder het zadel toont – bokken, steigeren, wegrennen –, gevoelig of onwillig wordt bij het opzadelen en aansingelen, de rug wegdrukt onder de ruiter, plotseling in gedrag verandert of minder presteert; soms gaat dit gepaard met kreupelheid aan de achterhand. Dergelijke signalen moeten door een dierenarts worden onderzocht. De diagnose wordt door de dierenarts gesteld door middel van onderzoek, aftasten en röntgenfoto's, vaak aangevuld met een plaatselijke verdoving om er zeker van te zijn dat de pijn echt uit de rug komt. Kortom: Kissing Spines wordt samen met de dierenarts gediagnosticeerd en begeleid, niet geraden bij de voerbak.

Waar rust het herstel op? De kern is bijna altijd gerichte opbouwtraining: oefeningen die de rug- en buikspieren versterken, de bovenlijn opbouwen en het paard helpen om zichzelf weer in een ontspannen, lange houding te dragen. Hierbij horen het rijden in een voorwaarts-neerwaartse houding, balkjes- en cavalettiwerk, rustig werk aan de hand, en later overgangen en heuvelopwaarts werk; velen werken daarnaast met longeerhulpen of een aquatrainer, wat de rompspieren activeert. Welke oefeningen bij jouw paard passen en in welke volgorde, kun je het beste overleggen met de dierenarts en fysiotherapeut – een goed revalidatieplan is altijd afgestemd op het individuele paard. Veel mensen stellen vragen over homeopathie: voor structurele veranderingen in de rug is hier geen hard bewijs voor; de basis blijft de diagnose, pijnbestrijding en opbouwtraining.

En precies hier ontstaat de link met voeding. Het paard dat je stap voor stap weer opbouwt, werkt met zijn hele bewegingsapparaat: met gewrichten, pezen en banden, die elke trainingssessie ondersteunen. Beweging, training en een doordachte voeding vormen daarbij een sterk team – het gerichte werk bouwt de spieren op, en een goede verzorging van gewrichten en pezen via het voer ondersteunt het actieve lichaam dat dit werk levert. Laten we eens kijken welke bouwstenen daarbij een rol spelen.

De bouwstenen – en wat onderzoek laat zien

Als het gaat om de dagelijkse verzorging van gewrichten, kraakbeen en bindweefsel, duiken er steeds weer vier bouwstenen op. Laten we ze één voor één bekijken – eerst waarvoor ze dienen, en daarna wat de wetenschap erover zegt.

Glucosamine. Glucosamine is een lichaamseigen bouwsteen waaruit het lichaam zogenaamde glycosaminoglycanen aanmaakt – de basissubstantie van kraakbeen en gewrichtsvloeistof. Je kunt je kraakbeen voorstellen als een elastisch kussentje dat de uiteinden van de gewrichten bedekt en schokken opvangt; glucosamine levert het materiaal voor precies dit kussentje. In een onderzoek aan de Universiteit van São Paulo (Yamada en collega's, 2022) [1] kregen 16 paarden met experimenteel opgewekte artrose in het kootgewricht gedurende 120 dagen een oraal preparaat met glucosamine en chondroïtine; in de behandelde groep verbeterden individuele bevindingen zoals de kreupelheidsscore en een ontstekingsmarker in de gewrichtsvloeistof. Een aanwijzing dat deze bouwsteen de stofwisseling van het kraakbeen kan ondersteunen.

Collageen. Collageen is het structuureiwit dat bindweefsel, pezen en kraakbeen elasticiteit en stevigheid geeft – je kunt het je voorstellen als de fijne vezelkabels die het weefsel zijn treksterkte geven. In een humane studie (Clark en collega's, 2008) [2] namen 147 sportieve, actieve volwassenen met belastinggerelateerde gewrichtsklachten gedurende 24 weken dagelijks 10 g collageenhydrolysaat of een placebo in; in de collageengroep namen de belastinggerelateerde gewrichtspijnen aanzienlijk af. Een studie bij mensen dus – maar een mooi voorbeeld van de rol die collageen kan spelen voor actief belaste gewrichten.

MSM. MSM, organische zwavel, is een bouwsteen van het bindweefsel en staat bekend om zijn antioxiderende eigenschappen. Zwaar werk veroorzaakt in het lichaam een soort celstress, waarbij vrije radicalen vrijkomen. In een onderzoek (Marañón en collega's, 2008) [3] kregen 24 springpaarden die op wedstrijden werden uitgebracht MSM in een dosering van 8 mg per kilogram lichaamsgewicht; de belastinggerelateerde stressmarkers in het bloed vielen aanzienlijk lager uit. Een aanwijzing dat MSM het lichaam kan ondersteunen om te gaan met de belasting van training en sport.

Hyaluronzuur. Hyaluronzuur is het hoofdbestanddeel van de gewrichtsvloeistof, de synovia – het is als het ware de olie die ervoor zorgt dat een gewricht soepel glijdt. In een onderzoek (Bergin en collega's, 2006) [4] kregen 48 jonge paarden na een gewrichtsoperatie aan het spronggewricht 30 dagen lang dagelijks 100 mg hyaluronzuur via de mond of een placebo; de behandelde paarden lieten daarna minder zwelling in het gewricht zien dan de placebogroep. Een aanwijzing voor de rol die hyaluronzuur speelt in een goed functionerend gewrichtsmilieu.

Wat betekent dit alles bij elkaar? Deze vier zijn echte, goed onderbouwde bouwstenen van gezonde gewrichten en gezond bindweefsel – ze werken niet direct, maar ontplooien hun nut het best als onderdeel van een goed totaalplaatje van beweging, huisvesting en voeding. En om het duidelijk te houden: de veranderingen aan de doornuitsteeksels zelf worden hierdoor niet behandeld – dat blijft de taak van de dierenarts en de opbouwtraining. De interessante vraag is hoe deze bouwstenen samenwerken.

Dosering en praktijk

De hoeveelheden die in de onderzoeken worden gebruikt geven een goede indicatie: MSM bijvoorbeeld op 8 mg per kilogram – voor een paard van 500 kg is dat ongeveer 4 g –, hyaluronzuur op 100 mg per dag, collageenhydrolysaat in de humane studie op 10 g per dag. nuvallo move is op deze logica afgestemd: de normale dagelijkse dosering is 6 snacks (ongeveer 30 g) voor een paard van zo'n 500 kg. Lichtere paarden krijgen eerder 4 tot 5, zwaardere 7 tot 8 snacks. Bij acute problemen kun je de eerste 2 tot 3 weken de dubbele hoeveelheid voeren en daarna overgaan op het normale dagrantsoen.

Een woord over de samenwerking, het veelbesproken synergie-effect: hiermee wordt bedoeld dat meerdere bouwstenen op verschillende plekken hun werk doen en elkaar aanvullen – daarom heeft een goed afgestemd combinatieproduct geen extreme afzonderlijke dosis van één enkele stof nodig. Hierover straks meer.

En een opmerking over transparantie, die je als een pluspunt mag opvatten: veel producten vermelden helemaal niet hoeveel werkzame stof er eigenlijk in een dagrantsoen zit. Dit is niet verplicht bij diervoeders (EU-verordening 767/2009). Een duidelijke vermelding van de hoeveelheid per dagelijkse portie is daarom een goed teken – bij nuvallo move staat dit erop.

Blijft over het geduld, en ook daarvoor goed nieuws: de verzorging van gewrichten en pezen is geen kwestie van een week. Reken op minimaal 8 tot 12 weken consequent voeren; eerste positieve veranderingen zien velen al na 4 tot 6 weken. Blijvende verzorging betaalt zich uit.

Waarom de combinatie meer is dan de som der delen

De eigenlijke gedachte achter een combinatieproduct is dat de bouwstenen op verschillende plekken werken. In een dagrantsoen nuvallo move zit 1.500 mg glucosamine als bouwmateriaal voor het kraakbeen, 2.550 mg collageen voor de structuur van bindweefsel en kraakbeen, 2.250 mg MSM als zwavelbouwsteen en ondersteuning bij belastingsstress, en 150 mg hyaluronzuur voor het gewrichtsmilieu. Elk werkt op een andere plek – samen vormen ze een kloppend geheel.

Dat deze aanpak werkt, blijkt uit een studie van Murray en collega's (2017) [5]. In een geblindeerd cross-over onderzoek kregen 24 paarden gedurende 21 dagen een gecombineerd gewrichtssupplement (dat onder andere glucosamine en MSM bevatte) en in een tweede fase een placebo; met het supplement vielen de beoordelingen van de beweging, het orthopedisch onderzoek en de fysiotherapeutische beoordeling beter uit. Het onderzochte product bevatte ook andere stoffen zoals chondroïtine en omega-3 vetzuren, en is dus niet exact hetzelfde als nuvallo move – maar het is een positieve aanwijzing dat de samenwerking van meerdere bouwstenen de moeite waard kan zijn, juist in de fase waarin een paard weer wordt opgebouwd.

De conclusie voor in de praktijk: een goed afgestemd combinatieproduct heeft geen extreme individuele doseringen nodig – precies hiervoor is nuvallo move gemaakt.

De grootste uitdaging in de praktijk: het voeren

Nu komt het punt waarop in de werkelijkheid de meeste goede voornemens stranden – en dat heeft niets te maken met de ingrediëntenlijst, maar met de voerbak.

Het klassieke probleem is het poeder. Het stoft, het verandert de structuur en smaak van het voer, en sommige stoffen – MSM bijvoorbeeld – smaken bitter. Veel paarden eten er gewoon omheen en laten precies de restjes met de werkzame stoffen op de bodem van de voerbak liggen. En zelfs als je paard het poeder in het begin opeet: krijgt het wel de volledige dosis binnen? De gebruikelijke trucjes ken je waarschijnlijk wel – langzaam laten wennen, nat maken, door de slobber roeren, in een banaan of appel verstoppen, met bietenpulp mengen. Bij sommige paarden werkt dat goed. Bij andere gewoon niet. En dan sta je 's avonds bij de voerbak en vraag je je af of het dure supplement in de emmer is beland in plaats van in het paard.

Waarom we het poeder hebben afgeschaft. We kennen dit beeld uit eigen ervaring – met onze eigen paarden en door gesprekken met honderden paardeneigenaren. Op een gegeven moment stelden we de vraag anders. Niet: "Hoe maken we een beter poeder?" Maar: "Hoe zorgen we ervoor dat elk paard betrouwbaar de volledige dosis binnenkrijgt – en er ook nog blij van wordt?" Het antwoord is nuvallo move: een functionele snack voor de gewrichten die je uit de hand voert, op een maagvriendelijke basis zonder tarwe en maïs. Geen afwegen, geen stoffig poeder. Elke snack bevat een gedefinieerde hoeveelheid werkzame stof, er kan niets worden uitgesorteerd, er is geen stress bij de voerbak – en het voeren wordt een beloning.

Om eerlijk te blijven: bij een rugprobleem als Kissing Spines horen diagnose en revalidatieplan thuis bij de dierenarts en fysiotherapeut – nuvallo move is geen onderdeel van deze behandeling, maar de betrouwbare dagelijkse verzorging van gewrichten en pezen voor het actieve paard dat je weer aan het werk zet. Want uiteindelijk is het beste supplement niet degene met de langste ingrediëntenlijst of de hoogste laboratoriumwaarde. Het is het supplement dat daadwerkelijk in het paard terechtkomt.

Goed om te weten: nuvallo move in één oogopslag

• ADMR-conform, veilig voor wedstrijden en zonder wachttijd
• Zonder toegevoegde suikers
• Geproduceerd in Europa, in de hoogste kwaliteit
• 30 dagen tevredenheidsgarantie

Wie er achter nuvallo zit

Achter nuvallo zitten Katja en Andrés. Met meer dan 20 jaar praktijkervaring in de paardensport weten wij maar al te goed hoe belangrijk een gezonde, goed gespierde rug en beweeglijke gewrichten voor onze paarden zijn. In gesprekken met talloze paardeneigenaren merken we steeds weer dat het ontbreekt aan begrijpelijke, eerlijke informatie – en precies daarom schrijven wij deze artikelen.

Bronnen & studies

[1] Yamada, A. L. M., do Prado Vendruscolo, C., Marsiglia, M. F., Sotelo, E. D. P., Agreste, F. R., Seidel, S. R. T., Fülber, J., Baccarin, R. Y. A., & da Silva, L. C. L. C. (2022). Effects of oral treatment with chondroitin sulfate and glucosamine in an experimental model of metacarpophalangeal osteoarthritis in horses. BMC Veterinary Research, 18, 215. DOI: 10.1186/s12917-022-03323-3

[2] Clark, K. L., Sebastianelli, W., Flechsenhar, K. R., Aukermann, D. F., Meza, F., Millard, R. L., Deitch, J. R., Sherbondy, P. S., & Albert, A. (2008). 24-Week study on the use of collagen hydrolysate as a dietary supplement in athletes with activity-related joint pain. Current Medical Research and Opinion, 24(5), 1485–1496. DOI: 10.1185/030079908X291967 (Humane studie)

[3] Marañón, G., Muñoz-Escassi, B., Manley, W., García, C., Cayado, P., Sánchez de la Muela, M., Olábarri, B., León, R., & Vara, E. (2008). The effect of methyl sulphonyl methane supplementation on biomarkers of oxidative stress in sport horses following jumping exercise. Acta Veterinaria Scandinavica, 50, 45. DOI: 10.1186/1751-0147-50-45

[4] Bergin, B. J., Pierce, S. W., Bramlage, L. R., & Stromberg, A. (2006). Oral hyaluronan gel reduces post operative tarsocrural effusion in the yearling Thoroughbred. Equine Veterinary Journal, 38(4), 375–378. DOI: 10.2746/042516406777749218

[5] Murray, R. C., Walker, V. A., Tranquille, C. A., Spear, J., & Adams, V. (2017). A randomized blinded crossover clinical trial to determine the effect of an oral joint supplement on equine limb kinematics, orthopaedic, physiotherapy, and handler evaluation scores. Journal of Equine Veterinary Science, 50, 121–128. [samengevat – jaargang en pagina's geverifieerd; DOI niet eenduidig vastgesteld]

Opmerking: De beschrijvingen over Kissing Spines (ontstaan, diagnostiek, waarschuwingssignalen en revalidatie) geven de huidige diergeneeskundige stand van zaken weer en vervangen niet het onderzoek en advies van je dierenarts.