Glucosamine, MSM, collageen & co: welke werkzame stof voor de gewrichten helpt echt?

Waarom we dit onderwerp zo belangrijk vinden: uit de praktijk, voor de praktijk

Achter nuvallo zitten Katja en Andrés. Met meer dan 20 jaar praktijkervaring in de paardensport weten we maar al te goed: als we een vergelijking willen maken tussen glucosamine en MSM voor het paard, stuiten we al snel op een warboel aan informatie. In dit artikel geven we je heldere, begrijpelijke antwoorden – gebaseerd op onderzoek en onze dagelijkse ervaring op stal.

Basiskennis: wat je moet weten over de gewrichten van paarden

Voordat je een zinvolle vergelijking kunt maken tussen verschillende gewrichtssupplementen voor het paard, is een korte blik onder de vacht de moeite waard. Zie het gewricht van je paard als een ingenieuze schokdemper. Om te voorkomen dat botten pijnlijk over elkaar schuren, zijn de gewrichtsoppervlakken bedekt met een gladde laag kraakbeen. Dit kraakbeen werkt als een stevige, maar elastische spons.

Het geheel wordt omhuld door het gewrichtskapsel, waarin zich de gewrichtsvloeistof (synovia) bevindt. Dit is de motorolie van het gewricht. Bij elke beweging wordt de kraakbeenspons uitgeknepen, om zich bij ontlasting weer vol te zuigen met verse, voedingsrijke gewrichtsvloeistof. Omdat kraakbeenweefsel niet doorbloed is, is dit "pompmechanisme" de enige manier waarop voedingsstoffen komen waar ze nodig zijn.

Waarom is een hoogwaardig gewrichtssupplement voor het paard eigenlijk een issue? Met het ouder worden, door sportieve belasting (zoals krappe wendingen, sprongen of lopen op een harde ondergrond) of door subtiele tekorten in het ruwvoer, kan de natuurlijke balans tussen de opbouw en afbraak van kraakbeen verstoord raken. Het lichaam produceert dan misschien niet meer genoeg eigen gewrichtsvloeistof, of het kraakbeen verliest zijn elasticiteit. Precies hier komen werkzame stoffen voor de gewrichten in beeld: ze leveren het lichaam gericht de bouwstenen die het nodig heeft om zijn eigen "schokdempers" te behouden.

Wat zegt de wetenschap?

Als het om supplementen gaat, lopen de meningen vaak uiteen. Laten we dus nuchter bekijken wat de wetenschap vandaag de dag weet – en wat niet.

a) Wat is aangetoond in studies

De biologische basis van de meest bekende werkzame stoffen is uitstekend onderzocht. In laboratoriumstudies (zogenaamde in vitro-studies), waarbij geïsoleerde kraakbeencellen in een petrischaaltje worden onderzocht, laten stoffen zoals glucosamine of hyaluronzuur vaak indrukwekkende resultaten zien. Onderzoekers aan verschillende diergeneeskundige faculteiten hebben kunnen aantonen dat deze bouwstenen daadwerkelijk door kraakbeencellen worden opgenomen en daar de productie van lichaamseigen structuureiwitten kunnen stimuleren.

Maar: laboratoriumresultaten kunnen niet 1:1 worden vertaald naar het levende paard. De weg van de voerbak, via het maag-darmkanaal, naar het kootgewricht is lang.

b) Wat is onderzocht bij het levende paard

Boeiender zijn daarom studies bij het levende dier (in vivo). Hier wordt het onderzoek uitdagender. Pijn of mobiliteit objectief meten bij paarden is lastig. Toch zijn er veelzeggende onderzoeken. In verschillende studies met groepen van meestal 20 tot 40 paarden kregen de dieren gedurende een periode van drie tot zes maanden gewrichtssupplementen gevoerd. Dit werd onder andere beoordeeld door middel van ganganalyses op krachtmeetplaten of door de evaluatie van het gangbeeld door dierenartsen.

Het onderzoek wijst erop dat bepaalde combinaties van werkzame stoffen, na een voerperiode van meerdere weken, het gangbeeld positief kunnen ondersteunen. Ook humane studies (onderzoek bij mensen) vullen dit bewijs sterk aan. Bij sporters of oudere mensen laten deze werkzame stoffen keer op keer zien dat ze kunnen bijdragen aan het behoud van de mobiliteit. We moeten echter eerlijk zijn over de methodologische beperkingen bij studies met paarden: vaak ontbreken er grote controlegroepen en langdurige observaties over meerdere jaren zijn extreem duur en daarom zeldzaam.

c) Een conclusie

De wetenschap biedt een solide basis. Werkzame stoffen voor de gewrichten zijn geen wondermiddelen die versleten kraakbeen van de ene op de andere dag terugtoveren. Wie je dat vertelt, spreekt niet de waarheid. Ze zijn echter wel een enorm waardevolle bouwsteen voor preventie en als ondersteuning. Bovendien laat de huidige stand van het onderzoek heel duidelijk zien: geïsoleerde, afzonderlijke stoffen presteren vaak slechter dan intelligente combinaties.

Dosering en praktijk: waar je op moet letten

Het beste onderzoek heeft geen zin als de dosering in de voerbak niet klopt. In klinische studies worden vaak vrij hoge doseringen gebruikt. Bij glucosamine zie je in geïsoleerde onderzoeken vaak hoeveelheden van 10.000 milligram (10 gram) per dag voor een groot paard.

In de praktijk maken we echter onderscheid tussen een pure onderhoudsdosering (om de gewrichten bij normale belasting gezond te ondersteunen) en een startkuur voor acute fasen. Bij combinatieproducten die meerdere werkzame stoffen samenbrengen, kan de dosering van de afzonderlijke stoffen bovendien aanzienlijk lager uitvallen, omdat ze elkaar aanvullen – dit noemen we het synergie-effect.

Hier is een kritische blik op de huidige markt op zijn plaats: wist je dat de Europese Verordening diervoeders (Verordening (EG) nr. 767/2009) fabrikanten toestaat om de exacte hoeveelheden werkzame stoffen per kilogram niet expliciet op de verpakking te vermelden, zolang ze in de samenstelling in aflopende volgorde staan? Dat is juridisch gezien helemaal in orde, maar als consument tast je vaak in het duister. Hoeveel van de dure glucosamine zit er echt in? Je zou als paardeneigenaar altijd het recht moeten hebben om te weten welke hoeveelheden je voert.

Bovendien heb je geduld nodig. Gewrichtsstructuren hebben een zeer trage stofwisseling. Het duurt minimaal 8 tot 12 weken van consequent voeren voordat de spiegel in het weefsel is opgebouwd. Snel stoppen na drie weken, omdat "je nog niets ziet", is weggegooid geld.

Waarom afzonderlijke werkzame stoffen alleen vaak niet genoeg zijn: de kracht van de combinatie

Op fora lees je vaak discussies over de vraag of je nu de ene of de andere afzonderlijke stof moet voeren. Bij de afweging van glucosamine vs. MSM voor het paard vergeten velen: deze werkzame stoffen werken in het gewricht aan totaal verschillende processen.

De vraag of glucosamine of chondroïtine de beste keuze is voor het paard, is vaak helemaal niet meer aan de orde. Een combinatie van chondroïtine en glucosamine heeft zich bij het paard net zo goed bewezen als het samenspel van andere kernstoffen. Precies volgens dit synergieprincipe hebben we ons product, de nuvallo move Snacks, ontwikkeld. Laten we eens kijken naar het perfecte team voor een dagrantsoen (6 snacks):

• Collageen (2.550 mg): Het structuureiwit. Het zorgt voor de nodige treksterkte en elasticiteit in pezen, banden en het kraakbeen zelf. Het is als het ware het raamwerk van het gewrichten.
• MSM (2.250 mg): Organische zwavel. Zwavelverbindingen zijn essentieel voor celregeneratie en het behoud van gezond bindweefsel.
• Glucosamine (1.500 mg): De bouwsteen voor de opbouw van kraakbeen. Het ondersteunt de natuurlijke schokdemping en elasticiteit van de kraakbeenspons.
• Hyaluronzuur (150 mg): Het belangrijkste bestanddeel van de gewrichtsvloeistof (synovia). Het bindt extreem veel water en houdt de "motorolie" dikvloeibaar en soepel.

Dat dit teamwork functioneert, blijkt onder andere uit een bekende cross-over-studie van de Britse Animal Health Trust. Daarin werd aangetoond dat combinatiepreparaten duidelijke synergie-effecten vertonen. Dat betekent: als de werkzame stoffen samen worden toegediend, versterken ze elkaar in hun functie. Een goed afgestemd combinatieproduct heeft daarom geen extreme, geïsoleerde enkelvoudige doseringen nodig, omdat de ingrediënten hand in hand werken.

De grootste uitdaging in de praktijk: het voeren

Laten we naar de emotionele kern van dit onderwerp gaan – en waarschijnlijk ken je deze situatie maar al te goed. Je hebt informatie verzameld, gekozen voor een duur gewrichtspoeder en 's avonds sta je bij de voerbak.

Veel werkzame stoffen, in het bijzonder MSM en bepaalde kruidentoevoegingen, hebben een onaangename, vaak bittere nasmaak. Wat gebeurt er? Het poeder stoft wanneer je het in de voerbak mengt. Je paard snuffelt, tuit zijn lippen en begint tot op de millimeter nauwkeurig de muesli of de haver eruit te filteren. Uiteindelijk heeft hij keurig netjes om het poeder heen gegeten. De restanten van het dure supplement blijven ongebruikt op de vochtige bodem van de voerbak plakken.

Natuurlijk kennen we allemaal de typische staltrucjes: het poeder langzaam in piepkleine hoeveelheden introduceren. Het natmaken met water. Een appel uithollen of het verstoppen in bananenpuree en slobber. Bij sommige paarden lukt dat fantastisch. Maar bij heel veel paarden niet. Juist gevoelige paarden weigeren in het ergste geval meteen hun volledige krachtvoer. En zelfs als het paard eet: krijgt hij op zulke dagen wel echt de volledige dosis binnen die hij nodig zou hebben voor de opbouw in het gewricht? Deze dagelijkse frustratie bij de voerbak – het voortdurende afvragen of het product überhaupt wel in het paard terechtkomt of in de emmer verdwijnt – is zenuwslopend.

Waarom we het poeder hebben afgeschaft

Vanuit precies die eigen ervaring met onze paarden en na talloze gesprekken met gefrustreerde paardeneigenaren hebben we onszelf een eenvoudige vraag gesteld. De vraag was niet: "Hoe maken we een net iets beter poeder?" De vraag luidde: "Hoe zorgen we ervoor dat elk paard de volledige dosis werkzame stoffen betrouwbaar en stressvrij binnenkrijgt?"

De oplossing die we hebben ontwikkeld, zijn de nuvallo move Snacks. We hebben de werkzame stoffen verpakt in een functionele snack voor de gewrichten, die je heel eenvoudig direct uit de hand kunt voeren. Geen stoffige vingers, geen moeizaam afwegen van poeder.

Onze basis wordt gevormd door lijnkoek en rijstzemelen, aangevuld met natuurlijke ingrediënten zoals bananen-, appel- en carobepoeder, waardoor de snacks uitstekend smaken. Het paard sorteert niets meer uit. Integendeel: hij ervaart het voeren van zijn werkzame stoffen voor de gewrichten als een beloning. Je weet heel precies dat met 6 snacks per dag (bij een paard van ca. 500 kg) exact de vastgestelde hoeveelheid glucosamine, collageen, MSM en hyaluronzuur in het paard belandt. Bij zwaardere paarden geef je gewoon 7 tot 8 snacks, bij pony's 4 tot 5. Mocht je paard acute ondersteuning nodig hebben, dan kun je in de eerste 2 tot 3 weken probleemloos de dubbele hoeveelheid voeren.

Sinds we onze paarden op deze manier verzorgen, merken we een duidelijk verschil – niet alleen in het gangbeeld, waarbij we vaak zien dat ze zich met beduidend meer plezier en soepelheid bewegen, maar vooral in de ontspannenheid tijdens het voeren.

Want uiteindelijk is het beste supplement niet het supplement met de langste ingrediëntenlijst op het etiket of de hoogste theoretische laboratoriumwaarde. Het is het supplement dat daadwerkelijk in het paard terechtkomt.

Bronnen:

Byron C.R. et al. — Effects of glucosamine and chondroitin sulfate on mediators of osteoarthritis in cultured equine chondrocytes (American Journal of Veterinary Research, Michigan State University, 2003) Link

Forsyth R.K., Brigden C.V., Northrop A.J. — Double blind investigation of the effects of oral supplementation of combined glucosamine hydrochloride and chondroitin sulphate on stride characteristics of veteran horses (Equine Veterinary Journal Suppl., 2006) Link

Marañón G. et al. — The effect of methyl sulphonyl methane supplementation on biomarkers of oxidative stress in sport horses following jumping exercise (Acta Veterinaria Scandinavica, 2008) Link

Brien S. et al. — Systematic review of the nutritional supplements dimethyl sulfoxide (DMSO) and methylsulfonylmethane (MSM) in the treatment of osteoarthritis (Osteoarthritis and Cartilage, 2008) Link

Zdzieblik D. et al. — Improvement of activity-related knee joint discomfort following supplementation of specific collagen peptides (Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism, 2017) Link

Dobenecker B. et al. — Specific bioactive collagen peptides (PETAGILE®) as supplement for horses with osteoarthritis: A two-centred study (Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 2018) Link

Bergin B.J. et al. — Oral hyaluronan gel reduces post operative tarsocrural effusion in the yearling Thoroughbred (Equine Veterinary Journal, 2006) Link

Wat nuvallo move verder kenmerkt:

• ADMR-conform: Wedstrijdveilig en te voeren zonder wachttijd.
• Zuivere ingrediënten: Absoluut vrij van tarwe en maïs, zonder toegevoegde suikers en zonder kunstmatige smaakstoffen.
• Hoogste kwaliteit: Met liefde en volgens de hoogste standaarden in Europa geproduceerd.
• Risicovrij testen: Met onze 30-dagen-tevredenheidsgarantie.