Artrose paard in de winter: zo ondersteun je je paard in de kou

Waarom wij dit onderwerp zo belangrijk vinden: uit de praktijk, voor de praktijk.

Achter nuvallo zitten Katja en Andrés. Met meer dan 20 jaar praktijkervaring in de paardensport weten we maar al te goed dat het natte en koude seizoen bijzondere uitdagingen met zich meebrengt voor de gewrichten van paarden. In dit artikel geven we je begrijpelijke antwoorden op basis van actueel onderzoek en echte praktijkervaring, zodat je je paard zo goed mogelijk door de winter kunt helpen.

Waarom artrose bij het paard in de winter bijzonder merkbaar is: de wetenschappelijke basis

Om te begrijpen waarom het koude seizoen zo'n belasting vormt voor de gewrichten van onze paarden, moeten we even naar de biologie kijken. Een gezond gewricht werkt in feite als een goed gesmeerd scharnier. De uiteinden van de botten zijn bedekt met een gladde kraakbeenlaag die als schokdemper dient. Daartussen bevindt zich de gewrichtsvloeistof, ook wel synovia genoemd.

Wanneer de temperaturen dalen, verandert de samenstelling van deze gewrichtsvloeistof. Stel je het principe voor als motorolie in een auto: als het buiten vriest, wordt de vloeistof dikker en verliest het zijn vloeibaarheid. De gewrichten worden letterlijk stroever. Tegelijkertijd trekt weefsel in de kou samen, waardoor de doorbloeding in de toch al slecht doorbloede gewrichtskapsels verder afneemt. De toevoer van voedingsstoffen naar het kraakbeen, die uitsluitend plaatsvindt via beweging en de gewrichtsvloeistof, stagneert.

Daarom valt het in de donkere maanden vaak op dat een paard door de kou stijf uit de stal of van de paddock komt. De eerste stappen lijken moeizaam, de passen zijn korter. Je ziet bijzonder vaak dat een paard stijf is in de achterhand, omdat hier de grote, dragende gewrichten zoals de sprong- of kniegewrichten bij dalende temperaturen extra veel 'opstarttijd' nodig hebben.

Deze kennis is voor ons als paardeneigenaren enorm belangrijk. Met het ouder worden, door sportieve belasting of gewoon door tekorten in het ruwvoer, sluipen er kleine microschade in het kraakbeen. De winter is vaak slechts de katalysator die deze onzichtbare slijtageverschijnselen aan de oppervlakte brengt. Wie de mechanismen begrijpt, kan gericht ondersteunen in plaats van alleen maar machteloos toe te kijken.

Wat zegt de wetenschap over de ondersteuning van gewrichten?

Als het gaat om voedingssupplementen voor gewrichten, is de markt luidruchtig en onoverzichtelijk. Maar wat blijft er over als je de marketing weghaalt en naar de naakte feiten kijkt? De wetenschap geeft ons hier een genuanceerd, maar zeer fascinerend beeld.

a) Wat in studies is bewezen

In het basisonderzoek – dus in het laboratorium (in vitro) – zijn de gegevens indrukwekkend helder. Onderzoekers van gerenommeerde instituten zoals de Universiteit Utrecht of Texas A&M University hebben onderzocht hoe kraakbeencellen (chondrocyten) op bepaalde voedingsstoffen reageren. Als je deze cellen in een petrischaaltje voorziet van stoffen zoals glucosamine, organische zwavel (MSM) of collageenpeptiden, is er een duidelelijke stimulatie van de kraakbeenstofwisseling te meten. De cellen produceren meer van de belangrijke lichaamseigen bouwstenen (glycosaminoglycanen), die verantwoordelijk zijn voor de elasticiteit van het kraakbeen. Laboratoriumresultaten zijn een fantastisch bewijs dat de biologische mechanismen bestaan, maar ze betekenen niet automatisch dat een poeder dat er bij het paard van voren in gaat, ook één op één in het gewricht aankomt.

b) Wat bij het levende paard is onderzocht

Nog boeiender wordt het bij klinische studies op levende paarden (in vivo). Hierbij wordt meestal een groep paarden over een bepaalde periode geobserveerd. Een bekende studie van Forsythe et al. (2006) onderzocht bijvoorbeeld de effecten van oraal toegediende glucosamine en chondroïtine bij oudere paarden gedurende 12 weken. De onderzoekers maten de paslengte en de buigzaamheid van de gewrichten, en stelden meetbare verbeteringen vast bij de groep die de werkzame stoffen kreeg. Ook studies naar MSM tonen bij paarden met trainingsbelasting vaak positieve effecten op de hersteltijd aan.

Op dit punt moeten we ook even naar de humane geneeskunde kijken. Veel inzichten uit het artroseonderzoek bij mensen worden naar het paard vertaald, aangezien de kraakbeenopbouw erg op elkaar lijkt. In de humane geneeskunde zijn er grootschalige studies met duizenden patiënten die de positieve werking van hyaluronzuur en collageen op het gewrichtscomfort aantonen.

Eerlijkheid gebiedt ook te zeggen: de methodologische beperkingen in de diergeneeskunde zijn reëel. Paardenstudies zijn extreem duur. Daarom hebben we vaak te maken met kleine steekproeven (bijv. 20 tot 30 paarden), en is er niet altijd een perfecte, dubbelblinde controlegroep.

c) Een eerlijke conclusie

Wat betekent dit nu voor ons in de praktijk? De biologische basis van gewrichtsvoedingsstoffen is absoluut solide. Werkzame stoffen zoals glucosamine, MSM, hyaluronzuur en collageen zijn geen wondermiddelen die kraakbeenschade zomaar kunnen wegtoveren. Een kapot gewricht wordt niet weer als nieuw. Maar ze zijn een uiterst zinvolle, wetenschappelijk onderbouwde bouwsteen om de natuurlijke functie van het gewricht te ondersteunen en het paard meer bewegingsplezier te laten behouden. Het onderzoek wijst er sterk op dat deze voedingsstoffen vooral waardevol zijn wanneer ze slim met elkaar worden gecombineerd.

Artrose bij het paard in de winter: dosering en praktijk

Laten we eens naar de concrete cijfers kijken, want hier scheidt op de markt vaak het koren van het kaf. In veel fundamentele studies worden vaak relatief hoge doseringen van afzonderlijke werkzame stoffen gebruikt – bijvoorbeeld 10 gram pure glucosamine per dag voor een groot paard.

In de dagelijkse voerpraktijk hebben zich echter twee benaderingen bewezen: de onderhoudsdosering en de kuur voor acute fases. Als je begint met gewrichtsondersteuning – juist hartje winter – is het raadzaam om in de eerste twee tot drie weken een zogenaamde 'startkuur' met de dubbele hoeveelheid te voeren, om de reserves in het lichaam aan te vullen. Daarna is een lagere onderhoudsdosering meestal voldoende.

Waarom vallen de doseringen in goede combinatieproducten vaak iets lager uit dan in studies naar afzonderlijke werkzame stoffen? Dat komt door het synergie-effect. De werkzame stoffen ondersteunen elkaar bij de opname en verwerking in het lichaam.

Hier is een kritische blik op de markt echter onmisbaar: veel producten verschuilen zich achter onnauwkeurige declaraties. De EU-verordening 767/2009 voor het in de handel brengen van diervoeders staat fabrikanten helaas toe om ingrediënten in 'categorieën' samen te vatten of om exacte vermeldingen in milligram per kilogram weg te laten. Vaak lees je alleen 'kruidenmix' of 'gewrichtscomplex'. Als consument moet je echter precies weten hoeveel van de dure werkzame stof daadwerkelijk in het paard terechtkomt.

Ook het onderwerp geduld is belangrijk. Kraakbeenweefsel staat niet in directe verbinding met het bloed en heeft een zeer trage stofwisseling. Hoe hoogwaardig de voedingsstoffen ook zijn, je moet rekening houden met een consequente toediening van minstens 8 tot 12 weken voordat je een betrouwbaar oordeel kunt vellen.

Waarom afzonderlijke werkzame stoffen vaak niet genoeg zijn: de kracht van de combinatie

Als we willen begrijpen waarom een enkel poeder vaak niet de gewenste doorbraak brengt, moeten we het gewricht als een teamprestatie zien. De verschillende werkzame stoffen pakken totaal verschillende plekken in het gewricht aan.

Glucosamine (1.500 mg per dagrantsoen) is de klassieke bouwsteen voor de opbouw van kraakbeen en ondersteunt de natuurlijke schokdemping. Collageen (2.550 mg) daarentegen is hét structuureiwit bij uitstek; het vormt het 'geraamte' en zorgt voor de elasticiteit en stabiliteit van bindweefsel en kraakbeen. MSM (2.250 mg) levert organische zwavel, wat onmisbaar is voor het herstel van pezen en banden. En hyaluronzuur (150 mg) fungeert als het belangrijkste bestanddeel van de gewrichtsvloeistof en zorgt voor het soepel glijden van de gewrichtsvlakken.

Dat deze combinatie krachtiger is dan de som der delen, wordt onder andere bewezen door een bekende cross-over studie van de Animal Health Trust uit Groot-Brittannië. Bij een cross-over ontwerp dient elk paard als zijn eigen controle (het krijgt in verschillende fases de ene keer het supplement, de andere keer een placebo). De onderzoekers konden op indrukwekkende wijze aantonen dat de combinatie van glucosamine, chondroïtine en MSM de paslengte en de beweeglijkheid significant verbeterde in vergelijking met afzonderlijke toediening of placebo's. Lang voordat het paard kreupel loopt, kan een dergelijke synergie helpen om het bewegingspatroon soepel te houden.

De conclusie luidt daarom: een goed afgestemd combinatieproduct heeft geen extreme, geïsoleerde losse doseringen nodig. Het maakt gebruik van de intelligentie van de natuur, door het gewricht in zijn geheel te voorzien van alle benodigde bouwstenen.

De grootste uitdaging in de praktijk: het voeren

Wij leggen het voerprobleem uit

Iedere paardeneigenaar kent deze frustratie: je hebt je ingelezen, een hoogwaardig (en meestal prijzig) gewrichtspoeder gekocht en je staat nu in het gure licht van de stalgang. Je meet de stoffige lepel af en mengt het door het voer. En dan begint de strijd.

Veel werkzame stoffen voor gewrichten, vooral de organische zwavel (MSM), hebben een intense, vaak bittere smaak. Onze paarden, die van nature uitstekende sorteerders zijn, hebben dat direct in de gaten. Je begint met de gebruikelijke trucjes: het poeder wordt vochtig gemaakt met een scheutje water, moeizaam door de bietenpulp geroerd of verstopt in een uitgeholde appel. Soms begin je met minuscule snufjes, om het paard langzaam aan de smaak te laten wennen.

Toch zien we vaak genoeg hetzelfde tafereel: het paard eet keurig om de geprepareerde plekken heen. De appel wordt opgegeten, het poeder wordt uitgespuugd. Aan het eind schraap je de kleverige, dure poederresten van de bodem van de voerbak bij elkaar en vraag je je bezorgd af: krijgt hij nog wel de helft van de bedoelde dosering binnen? Ons hart breekt vaak wanneer we zien hoe het met zorg uitgekozen supplement gewoon in de bak blijft liggen. De constante onzekerheid of je je paard wel echt helpt, of dat je het geld letterlijk over de balk smijt, vreet aan je.

Waarom wij het poeder hebben afgeschaft

Vanuit precies die eigen frustratie en na het spreken met honderden wanhopige paardeneigenaren, hebben we bij nuvallo het roer omgegooid. De belangrijkste vraag moest niet langer zijn: "Hoe maken we een nog fijner poeder?" De echte vraag moest zijn: "Hoe zorgen we ervoor dat elk paard de volledige dosis werkzame stoffen betrouwbaar en stressvrij binnenkrijgt?"

Het antwoord daarop is nuvallo move – een functionele snack voor de gewrichten, die je eenvoudig direct uit de hand voert. We hebben de hooggedoseerde, wetenschappelijk onderbouwde werkzame stoffen verwerkt in een maagvriendelijke basis van lijnzaadkoek, rijstzemelen en lijnzaad, die wordt aangevuld met natuurlijke ingrediënten zoals banaan-, appel- en carobepoeder – helemaal zonder tarwe en maïs.

De voordelen in de praktijk zijn enorm:

• Uitsorteren onmogelijk: Een dagrantsoen van 6 Snacks (ca. 30 g voor een paard van 500 kg) bevat exact de vastgestelde hoeveelheid werkzame stoffen. Wat uit de hand wordt gegeten, komt ook voor 100% in het paard terecht.
• Hoge acceptatie: Dankzij de natuurlijke draagstoffen zijn de Snacks extreem smakelijk. Die vervelende trucjes met appelmoes of geweekte hooibrokken zijn helemaal verleden tijd.
• Stressvrij voeren: Niet meer afwegen, geen gestuif. Het paard ervaart het voeren niet als een medicinale verplichting, maar als een positieve beloning. Sinds we onze eigen paarden op deze manier voeren, hebben we het gevoel dat ze 's ochtends soepeler zijn en met meer plezier in beweging komen.

Want uiteindelijk is het beste supplement niet het product met de langste ingrediëntenlijst op het etiket of de hoogste theoretische laboratoriumwaarde. Het is het product dat elke dag betrouwbaar en volledig in het paard aankomt.

Bronnen

Forsyth R.K., Brigden C.V., Northrop A.J. — Double blind investigation of the effects of oral supplementation of combined glucosamine hydrochloride (GHCL) and chondroitin sulphate (CS) on stride characteristics of veteran horses (Equine Veterinary Journal Suppl., 2006) Link

Byron C.R. et al. — Effects of glucosamine and chondroitin sulfate on mediators of osteoarthritis in cultured equine chondrocytes (American Journal of Veterinary Research, Michigan State University, 2003) Link

Marañón G. et al. — The effect of methyl sulphonyl methane supplementation on biomarkers of oxidative stress in sport horses following jumping exercise (Acta Veterinaria Scandinavica, 2008, Universidad Complutense de Madrid) Link

Dobenecker B. et al. — Specific bioactive collagen peptides (PETAGILE®) as supplement for horses with osteoarthritis: A two-centred study (Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 2018) Link

Bergin B.J. et al. — Oral hyaluronan gel reduces post operative tarsocrural effusion in the yearling Thoroughbred (Equine Veterinary Journal, 2006) Link

Veiligheid en kwaliteit waar je op kunt vertrouwen

Wanneer je de gewrichten van je paard ondersteunt, zou je geen compromissen moeten sluiten. nuvallo move staat voor absolute transparantie:

• ADMR-conform zonder wachttijd: Veilig voor sport- en wedstrijdpaarden.
• Geen toegevoegde suikers & zonder vulstoffen: Geen verborgen dikmakers, geen tarwe, geen maïs.
• Geproduceerd in Europa, van de hoogste kwaliteit: Onder de strengste kwaliteitsnormen geproduceerd.
• 30 dagen tevredenheidsgarantie: Omdat we weten dat echte resultaten vertrouwen scheppen.