Boxrust bij het paard: gewrichten en pezen goed ondersteunen

Waarom we dit onderwerp zo belangrijk vinden: uit de praktijk, voor de praktijk

Achter nuvallo zitten Katja en Andrés. Met meer dan 20 jaar praktijkervaring in de paardensport weten we maar al te goed hoe onzeker de diagnose 'boxrust' je kan maken. Dit artikel geeft je begrijpelijke antwoorden uit de praktijk, zodat je het genezingsproces van je paard met het juiste supplement optimaal kunt ondersteunen.

Kennisbasis: wat er gebeurt in het paardenlichaam bij rust

Als een paard wekenlang in de box moet staan, gebeurt er iets ingrijpends in het lichaam: het bewegingsapparaat gaat op de spaarstand. Om te begrijpen waarom dit zo problematisch is, helpt een blik op de anatomie. Gewrichtskraakbeen, pezen en banden behoren tot het zogenaamde bradytrofe weefsel. Dit betekent dat ze nauwelijks of helemaal niet zijn aangesloten op de bloedsomloop.

Gewrichtskraakbeen wordt normaal gesproken als een spons gevoed door de constante beweging van het paard. De belasting perst de verbruikte gewrichtsvloeistof (synovia) eruit, en bij de ontlasting in de volgende stap wordt nieuwe, voedingsrijke vloeistof in het kraakbeen gezogen. Ontbreekt deze constante beweging door de boxrust, dan wordt het kraakbeen letterlijk op dieet gezet en stagneert de uitwisseling van voedingsstoffen.

Tegelijkertijd neemt ook de stabiliteit in het bindweefsel af. Pezen bestaan voor een groot deel uit fijne collageenvezels, die afhankelijk zijn van lichte mechanische prikkels om zich soepel en scheurbestendig te structureren. Het opbouwen van een paard na een peesblessure vereist later daarom niet alleen tijd en een exact trainingsschema, maar ook het juiste bouwmateriaal van binnenuit.

Vooral bij oudere paarden, of paarden die door sportieve belasting toch al kleine tekorten vertonen, kan lang staan ertoe leiden dat ze 's ochtends stijf ogen en vocht in de benen krijgen. Daar komt bij dat ruwvoer in Duitsland door weersomstandigheden vaak onderhevig is aan sterke schommelingen en essentiële bouwstoffen voor de kraakbeen- en peesstofwisseling niet altijd in voldoende mate levert. Precies hier komt een hoogwaardig supplement bij boxrust in beeld: het gaat er niet om schade als bij toverslag te laten verdwijnen. Het gaat er veeleer om het organisme precies die bouwstoffen te bieden die het dringend nodig heeft voor het lichaamseigen onderhoud van de celstructuren.

Wat zegt de wetenschap?

Als je rondkijkt op de markt voor supplementen, wordt er vaak veel beloofd. Maar wat klopt daar echt van? Een nauwkeurige blik op de wetenschap helpt om het kaf van het koren te scheiden.

Wat in studies is aangetoond

In het onderzoek naar gewrichten en pezen zijn er veelbelovende ontwikkelingen. Universiteiten en diergeneeskundige instituten wereldwijd onderzoeken de effecten van stoffen zoals glucosamine, MSM (methylsulfonylmethaan) en hyaluronzuur. In laboratoriumstudies (zogenaamde in-vitro-studies) is bijvoorbeeld indrukwekkend aangetoond dat kraakbeencellen in een petrischaaltje meetbaar positief reageren op de toevoeging van hyaluronzuur en glucosamine. De aanmaak van de kraakbeenmatrix wordt gestimuleerd en de cellen vertonen een verhoogde activiteit.

Maar hier moeten we eerlijk en transparant blijven: laboratoriumresultaten zijn niet één op één te vertalen naar een levend, 600 kilo wegend warmbloedpaard. Wat in geïsoleerde celculturen werkt, moet bij het paard eerst het complexe maag-darmkanaal passeren, in de dunne darm worden opgenomen en uiteindelijk via de bloedbaan in het gewricht aankomen.

Wat op het levende paard is onderzocht

Precies daarom wordt het bij onderzoek op het levende paard (in vivo) pas echt interessant. Er zijn studies die de daadwerkelijke effecten van gewrichtssupplementen in de dagelijkse praktijk onderzoeken. Onderzoekers van de Texas A&M University voerden bijvoorbeeld studies uit waarbij jonge paarden bepaalde gewrichtsbouwstoffen als supplement kregen. Vergeleken met de controlegroep vertoonden deze paarden positieve reacties in de gewrichtsstofwisseling en minder ontstekingswaarden in het bloed na belasting. Ook bij mensen zijn er talrijke veelzeggende studies naar de orale inname van collageenpeptiden (vaak over periodes van 12 tot 24 weken), die wijzen op een merkbare ondersteuning van de gewrichtsfunctie. Dit is een uitstekende aanvulling op het bewijsmateriaal in het onderzoek bij zoogdieren.

Wel heeft de stand van zaken rondom studies bij paarden zijn grenzen, en die willen we niet verzwijgen. Dierstudies op het gebied van voedingssupplementen hebben vaak maar kleine onderzoeksgroepen – soms slechts 10 tot 15 paarden – of verhoudingsgewijs korte looptijden. De perfecte, klinische dubbelblinde langetermijnstudie met honderden paarden over meerdere jaren komt bij voedingssupplementen simpelweg extreem zelden voor, omdat die in de diergeneeskunde ongelooflijk duur is. Toch laat de som van de beschikbare data zien: het gericht bijvoeren van bepaalde bouwstoffen kan een meetbaar verschil maken in de stofwisselingsprocessen.

Een eerlijke conclusie

De biologische basis voor het gebruik van gewrichtsvoedingsstoffen is absoluut solide. Bouwstoffen zoals glucosamine en collageen zijn de volledig natuurlijke bestanddelen van gewrichtskraakbeen en bindweefsel. Onderzoek wijst erop dat het toedienen van deze stoffen het gewrichtsapparaat kan ondersteunen.

Een supplement bij boxrust is echter geen wondermiddel dat een kapotte pees van de ene op de andere dag repareert. Het is veeleer een extreem zinvolle bouwsteen in het totale revalidatiemanagement. Juist wanneer de absolute rustperiode eindigt en het gecontroleerde bewegingsprogramma voor het paard na een peesblessure begint, moeten de nieuwe weefselstructuren goed gevoed zijn om de langzaam toenemende belasting aan te kunnen. De aanvoer van voedingsstoffen wordt bijzonder waardevol wanneer je niet inzet op één geïsoleerde werkzame stof, maar kiest voor een slimme combinatie. Gaat het je daarentegen niet om de rustperiode, maar om de preventie bij een gezond paard? Dan vind je de selectiecriteria voor een supplement voor pezen en banden in een apart artikel.

Dosering en praktijk: het juiste supplement bij boxrust

Als je je tijdens de boxrust van het paard afvraagt wat je moet voeren, is een scherpe blik op de doseringen van de ingrediënten cruciaal. In wetenschappelijke studies worden meestal heel concrete hoeveelheden gebruikt. Voor een paard van ongeveer 500 kg gelden bijvoorbeeld 1.500 mg glucosamine en zo'n 2.000 tot 3.000 mg MSM per dag als zinvolle en bewezen hoeveelheden om überhaupt effect te kunnen bereiken in het weefsel.

In de praktijk maken we meestal onderscheid tussen een onderhoudsdosering en een startkuur in een acute fase. Als het paard net gewond in de box staat, is vaak de dubbele hoeveelheid in de eerste twee tot drie weken aan te raden, om het lichaam in deze kritieke periode allereerst intensief te voeden. Daarna kun je gerust overstappen op het normale dagrantsoen voor blijvend onderhoud.

Belangrijk om te weten: in hoogwaardige combinatieproducten kan de dosering van de afzonderlijke, geïsoleerde stoffen vaak wat lager zijn dan in pure monopreparaten (oftewel emmers waarin maar één enkele stof zit). Waarom? Omdat de verschillende stoffen niet geïsoleerd werken, maar elkaar in de stofwisseling ondersteunen en versterken. Dit noem je het synergie-effect.

Een kritische blik op de voedermarkt is hier op zijn plaats: veel fabrikanten verschuilen zich helaas achter de EU-verordening 767/2009. Deze verordening staat toe dat de exacte hoeveelheden werkzame stoffen per kilogram of per dagdosering niet altijd verplicht vermeld hoeven te worden. Op veel potten staat dan prominent 'bevat MSM' of 'met waardevolle glucosamine' – maar je komt niet te weten hoeveel er werkelijk in zit. Als consument zou je echter precies moeten weten wat er in het product zit, om uiteindelijk niet alleen veel geld uit te geven aan nutteloos dragermateriaal zoals appelpulp.

Nog een belangrijke tip voor de praktijk: je hebt geduld nodig. Zoals we hierboven hebben geleerd, hebben gewrichtskraakbeen en pezen een extreem trage stofwisseling. Een supplement, juist bij boxrust, heeft tijd nodig om zijn werking te ontplooien. Je zou het minstens 8 tot 12 weken consequent moeten voeren, om het lichaam überhaupt de kans te geven de voedingsstoffen in het weefsel in te bouwen. Eerste kleine positieve veranderingen vallen veel paardeneigenaren vaak pas na 4 tot 6 weken op.

Waarom losse werkzame stoffen vaak niet genoeg zijn: de kracht van de combinatie

Als het gaat om het optimale supplement bij boxrust, vertrouwen veel paardeneigenaren op talloze losse poeders – hier een lepeltje pure MSM, daar wat glucosamine, en misschien nog een fles hyaluronzuur. Maar in het lichaam werken gewrichten, kraakbeen en bindweefsel als een nauw verweven, fijn afgestemd systeem. Verschillende werkzame stoffen grijpen op totaal verschillende plekken in dit systeem in.

Precies hier komt het al eerder genoemde synergie-effect in beeld: een bekende crossover-studie van het gerenommeerde Animal Health Trust in Groot-Brittannië toonde bijvoorbeeld aan dat de combinatie van verschillende gewrichtsbouwstoffen aanzienlijk positievere effecten had op het plezier in bewegen en de gewrichtsgezondheid van paarden, dan puur het toedienen van geïsoleerde, losse stoffen. Een goed afgestemd combinatieproduct heeft daarom geen extreme losse doseringen nodig, omdat de bouwstoffen als een goed getraind team vlekkeloos samenwerken.

Precies deze wetenschappelijke benadering volgen we bij nuvallo. Onze nuvallo move Snacks leveren per aanbevolen dagrantsoen (6 snacks voor een paard van ca. 500 kg, wat neerkomt op ongeveer 30 g) exact de bouwstoffen die elkaar nuttig aanvullen:

• 1.500 mg glucosamine dient als belangrijke bouwsteen voor de kraakbeenopbouw en ondersteunt de natuurlijke schokdemping van het gewricht.
• 2.550 mg collageen levert het benodigde structuureiwit voor de elasticiteit en stabiliteit van bindweefsel en kraakbeen – absoluut essentieel wanneer je je paard na een peesblessure weer wilt opbouwen.
• 2.250 mg MSM (organische zwavel) is een elementaire bouwsteen en belangrijk voor het herstel van kraakbeen en bindweefsel.
• 150 mg hyaluronzuur fungeert als hoofdbestanddeel van de gewrichtssmeer (synovia).

In plaats van dus 's avonds in de voerkamer moeizaam vijf verschillende emmers af te wegen en te mengen, krijgt je paard een wetenschappelijk onderbouwde combinatie die direct op de juiste plekken aanpakt.

De grootste uitdaging in de praktijk: het voeren

We hebben het nu veel over ingrediënten, studies en doseringen gehad. Maar laten we het hebben over de realiteit – over de eigenlijke emotionele kern van dit onderwerp.

Het voerprobleem in het dagelijks leven

Je hebt waarschijnlijk urenlang op het internet gezocht naar wat het beste supplement is bij boxrust. Je hebt je door vakartikelen geworsteld, bestelt het dure gewrichtspoeder, kijkt uit naar het positieve effect – en dan sta je in de stal. Je paard snuffelt aan de voerbak, haalt zijn neus op en draait zijn hoofd weg.

De meeste werkzame stoffen voor gewrichten, vooropgesteld MSM en bepaalde kruiden, hebben van nature een zeer bittere en onaangename smaak. Bovendien zijn bijna alle poeders erg stoffig en veranderen ze de vertrouwde textuur van het krachtvoer enorm. Het gevolg kennen we allemaal: het paard sorteert het poeder met zijn fijne lippen netjes uit en eet er gewoon omheen. Aan het einde kleeft er een dikke, dure laag supplement aan de bodem van de bak of in de hoeken van de voerbak.

We kennen en proberen allemaal de gebruikelijke trucs uit de stal: we roeren het poeder met moeite door warme slobber, raspen er appels overheen, verstoppen het diep in een banaan of mengen het door vochtige bietenpulp. Soms lukt het, als je het poeder over de loop van weken gram voor gram langzaam introduceert. Maar laten we eerlijk zijn: bij kieskeurige paarden lukt het vaak genoeg gewoon niet.

En zelfs als het paard zonder problemen eet: krijgt het echt elke dag precies de volledige dosis die op de verpakking staat? Elke avond bij de voerbak staan, duimen en je afvragen of het waardevolle en dure supplement uiteindelijk niet gewoon blijft liggen, is voor ons als paardeneigenaren extreem frustrerend.

Waarom we het poeder hebben afgeschaft

Precies vanuit deze diepe frustratie, die we met onze eigen paarden hebben ervaren en die we in gesprekken met honderden andere paardeneigenaren steeds weer tegenkwamen, ontstond een nieuw idee. We stelden onszelf niet de vraag: 'Hoe maken we gewoon het zoveelste, nog fijnere poeder?' We vroegen ons af: 'Hoe zorgen we ervoor dat elk paard de volledige dosis betrouwbaar én met smaak opneemt?'

De oplossing voor dit probleem zijn onze nuvallo move Snacks – een functionele snack voor de gewrichten die simpelweg als een beloning direct uit de hand wordt gevoerd.

Door de extreem maagvriendelijke basis van hoogwaardige lijnzaadkoek, fijne rijstzemelen en lijnzaad, aangevuld met natuurlijke ingrediënten zoals bananen-, appel- en carobepoeder, bereiken we bij paarden een enorm hoge acceptatie. En dat volledig vrij van tarwe en maïs, melasse of goedkope vulstoffen. De voordelen voor jou in het dagelijks leven zijn immens: je hebt altijd een duidelijk gedefinieerde hoeveelheid werkzame stoffen per snack. Uitsorteren is voor het paard praktisch onmogelijk. Er is geen stress meer bij de voerbak, geen plakkerige slobber meer aanmaken en geen stoffig poeder dat in de emmer achterblijft.

Je paard beleeft het voeren van de voedingsstoffen niet meer als een vieze medicijnmix, maar als een positief ritueel. Veel klanten bevestigen onze ervaring: sinds we de snacks voeren, zien we dat de paarden zich echt verheugen op hun rantsoen en 's ochtends minder stijf ogen als ze uit de box komen. Precies voor deze kleine, waardevolle momenten doen we het.

Want uiteindelijk is het beste supplement op de markt niet dat met de allerlangste ingrediëntenlijst of de hoogste theoretische laboratoriumwaarde op het etiket. Het is het supplement dat ook daadwerkelijk in het paard terechtkomt.

Bronnen

Byron C.R. et al. — Effects of glucosamine and chondroitin sulfate on mediators of osteoarthritis in cultured equine chondrocytes (American Journal of Veterinary Research, Michigan State University, 2003) Link

Dobenecker B. et al. — Specific bioactive collagen peptides (PETAGILE®) as supplement for horses with osteoarthritis: A two-centred study (Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 2018) Link

Zdzieblik D. et al. — Improvement of activity-related knee joint discomfort following supplementation of specific collagen peptides (Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism, 2017) Link

Hier kun je op vertrouwen bij nuvallo move:

• ADMR-conform zonder wachttijd: 100% veilig voor wedstrijd- en sportpaarden.
• Zonder toegevoegde suikers & vulstoffen: Vrij van tarwe en maïs.
• Geproduceerd in Europa: Hoogste grondstof- en productiekwaliteit.
• 30-dagen tevredenheidsgarantie: Volledig risicovrij testen voor jou en je paard.