Oud paard fit houden: mobiliteit en gezondheid van de gewrichten op oudere leeftijd

Waarom we dit thema zo belangrijk vinden: Uit de praktijk voor de praktijk

Achter nuvallo zitten Katja en Andrés. Met ruim 20 jaar praktijkervaring in de paardensport weten we maar al te goed hoe sterk de behoeften van paarden op leeftijd veranderen. In dit artikel geven we je, direct vanuit de praktijk, wetenschappelijk onderbouwde antwoorden op de vraag wat er in het ouder wordende paardenlichaam gebeurt en hoe je dit optimaal kunt ondersteunen.

Kennisbasis: Wat er in het paardenlichaam gebeurt als het ouder wordt

Om te begrijpen hoe we onze senioren kunnen helpen, moeten we even een korte blik onder de vacht werpen. Het gewricht van een paard is een biologisch meesterwerk. Zie het als het onderstel van een auto: het gewrichtskraakbeen fungeert als schokdemper die de immense impact bij elke stap opvangt. Het gewrichtsvocht (synovia) is de motorolie die ervoor zorgt dat alles soepel glijdt en het kraakbeen van voedingsstoffen wordt voorzien.

Op jonge leeftijd verloopt deze cyclus van slijtage en herstel helemaal vanzelf. Maar hoe ouder het paard wordt, hoe langzamer de stofwisseling werkt. Het lichaam produceert van nature minder essentiële bouwstenen, zoals lichaamseigen collageen of hyaluronzuur. Het gewrichtsvocht wordt dunner, het kraakbeen verliest zijn elasticiteit en wordt broos.

Het verraderlijke hiervan: deze processen verlopen in het begin volledig ongemerkt. Velen van ons merken het pas in het natte en koude jaargetijde. Het oudere paard is stijf wanneer het 's ochtends uit de stal komt of heeft in de paddock aanzienlijk meer tijd nodig om op gang te komen. Vaak zien we met een kleine steek in onze maag dat het voor het oude paard ook moeilijker wordt om op te staan nadat het heeft geslapen.

Deze veranderingen maken deel uit van het natuurlijke verouderingsproces. Het probleem voor ons als paardeneigenaren is echter dat ons ruwvoer – hooi en gras – deze zeer specifieke bouwstenen, die de gewrichten nu dringend van buitenaf nodig hebben, simpelweg niet in voldoende mate bevat. Hier komt gericht bijvoeren om de hoek kijken.

Wat zegt de wetenschap echt?

Als we rondkijken op de markt voor aanvullend diervoeder, wordt er graag met grote termen gestrooid. Maar wat is een bewezen feit en wat is slechts slimme marketing? Om hier duidelijkheid in te scheppen, moeten we de studies eerlijk in drie gebieden onderverdelen.

a) Wat in studies in het laboratorium is aangetoond

De biologische basis van veel werkzame stoffen voor de gewrichten is uitstekend onderzocht. Aan talloze gerenommeerde instituten wereldwijd zijn celculturen (zogenaamde in-vitro studies) onderzocht. Daarbij voegen wetenschappers werkzame stoffen zoals glucosamine of hyaluronzuur direct toe aan geïsoleerde kraakbeencellen (chondrocyten). De resultaten hiervan zijn vaak indrukwekkend: de cellen worden gestimuleerd, produceren meer gewrichtsvocht en de afbraak van kraakbeen wordt geremd.

Maar de eerlijke waarheid is ook: een petrischaaltje in een laboratorium is geen paard van 500 kilogram. Wanneer een paard een werkzame stof eet, moet deze eerst de lange weg door het maag-darmkanaal overleven, door het bloed worden opgenomen en uiteindelijk naar het gewricht worden getransporteerd. Laboratoriumresultaten zijn dus een prachtige indicator dat een stof werkt, maar ze garanderen nog geen werking in de stal.

b) Wat bij het levende paard is onderzocht

Interessanter wordt het bij klinische studies met echte paarden. Universiteiten zoals Texas A&M of Michigan State University doen al jaren onderzoek naar de gewrichtsgezondheid van paarden. In praktijkgerichte veldstudies, die vaak over een periode van 8 tot 12 weken met groepen van 15 tot 30 paarden worden uitgevoerd, meten dierenartsen parameters zoals de staplengte, de gang of de reactie op buigproeven.

Veel van deze studies bevestigen: paarden die gericht werden bijgevoerd met hoogwaardige bouwstenen voor de gewrichten, toonden in objectieve metingen verbeterde mobiliteitswaarden vergeleken met controlegroepen. Dit beeld wordt aangevuld door enorme humane studies. In de bekende GAIT-studie (Glucosamine/chondroitin Arthritis Intervention Trial) werden bijvoorbeeld meer dan 1.500 menselijke patiënten onderzocht. Dergelijke grootschalige studies onderbouwen de effectiviteit van de stoffen wetenschappelijk. We moeten echter ook eerlijk zijn over de grenzen van het onderzoek bij paarden: om kostenredenen hebben veel paardenstudies vaak kleinere steekproeven of ontbreekt het aan enorme, onafhankelijke controlegroepen.

c) Een eerlijke conclusie

De studies zijn in hun totaliteit zeer positief en de biologische basis is absoluut solide. Maar laten we onszelf niet voor de gek houden: supplementen voor de gewrichten zijn geen wondermiddelen. Wie beweert dat een aanvullend diervoeder vergevorderde artrose geneest en van een 25-jarige pensionado van de ene op de andere dag weer een Grand Prix-paard maakt, liegt. Vernietigd kraakbeen kan niet zomaar teruggetoverd worden.

Vooral voor de gewrichten van een seniorpaard zijn deze voedingsstoffen echter een extreem waardevolle bouwsteen om het nog aanwezige weefsel optimaal te ondersteunen, de productie van gewrichtsvocht te stimuleren en het algemene plezier in bewegen te bevorderen. Het onderzoek wijst er sterk op dat deze werkzame stoffen het beste werken wanneer ze slim met elkaar worden gecombineerd.

Dosering en praktijk: Waar je op moet letten

Een blik op de achterkant van veel supplementen zorgt bij paardeneigenaren vaak voor gefronste wenkbrauwen. Hoeveel van een werkzame stof heeft mijn paard eigenlijk nodig?

In geïsoleerde studies, waarin slechts één enkele werkzame stof (bijv. pure glucosamine) werd getest, werken onderzoekers vaak met zeer hoge enkelvoudige doseringen van wel 10 gram per dag. In de praktijk is echter gebleken dat dergelijke monopreparaten vaak minder effectief zijn dan slimme combinaties. Door het synergie-effect van verschillende werkzame stoffen (daarover zo meer) kan de losse dosering per stof in een combinatieproduct aanzienlijk lager uitvallen, om hetzelfde of zelfs een beter effect te bereiken.

Wij raden in de praktijk vaak een duidelijk onderscheid aan tussen de onderhoudsdosering en de acute fase (kuur). Wie de mobiliteit van een ouder paard wil behouden, voert continu een gematigde dagelijkse dosis. Heeft het paard echter last van acute fases of begin je pas net met bijvoeren, dan is het zinvol om in de eerste 2 tot 3 weken de dubbele hoeveelheid te geven, om de reserves in het lichaam eerst aan te vullen.

Een kritische blik op de markt is hierbij onmisbaar: EU-verordening 767/2009 over het in de handel brengen van diervoeders staat fabrikanten helaas toe om de exacte hoeveelheden werkzame stoffen per kilogram of per dagdosering te verstoppen achter vage formuleringen. Er staan dan vaak alleen percentages of algemene samenstellingen. Als consument moet je echter precies weten hoeveel milligram van een waardevolle stof daadwerkelijk in je paard terechtkomt. Transparantie is hierbij essentieel.

Daarnaast is geduld vereist. Gewrichtskraakbeen en pezen behoren tot de zogenaamde bradytrofe (langzaam gevoede) weefsels. Voordat de voedingsstoffen in de gewrichten aankomen en de gang merkbaar ondersteund wordt, gaan er vaak weken voorbij. Reken op minimaal 8 tot 12 weken consequent voeren voordat je een definitief oordeel velt. Eerste positieve veranderingen zien veel eigenaren vaak al na 4 tot 6 weken.

Waarom losse werkzame stoffen alleen vaak niet genoeg zijn: De kracht van de combinatie

Als we de gewrichten van ons paard in hun geheel willen ondersteunen, is het niet genoeg om aan slechts één knop te draaien. Stel je een huis voor: als het dak lekt, de fundering wiebelt en de ramen ontbreken, heeft het geen zin om tonnen dakpannen voor het dak te kopen, maar het cement voor de fundering te vergeten.

Verschillende gewrichtsstructuren hebben verschillende voedingsstoffen nodig. Precies hier spelen we op in met de nuvallo move Snacks. In de aanbevolen dagelijkse portie (6 Snacks, ca. 30 g voor een paard van 500 kg) combineren we gericht vier essentiële bouwstenen:

1. Glucosamine (1.500 mg): De belangrijkste bouwsteen voor de opbouw van kraakbeen. Het ondersteunt de natuurlijke schokdemperfunctie van het kraakbeen.

2. Collageen (2.550 mg): Een essentieel structuureiwit dat zorgt voor de nodige elasticiteit en stabiliteit in het bindweefsel, in de banden en in het kraakbeen.

3. MSM (2.250 mg): Organische zwavel die in het lichaam een sleutelrol speelt bij het herstel van pezen, banden en spieren.

4. Hyaluronzuur (150 mg): Het hoofdbestanddeel van het gewrichtsvocht (synovia). Het maakt de "motorolie" weer soepel.

Dat een dergelijke combinatie van verschillende ingrediënten superieur is aan geïsoleerde hoge enkelvoudige doseringen, wordt onder andere bewezen door een bekende crossover-studie van de Britse Animal Health Trust. In deze uitgebreide studieopzet – waarbij de paarden in fasen wisselden tussen een placebo en een combinatiepreparaat – kwam het synergie-effect duidelijk naar voren. De combinatie van verschillende bouwstenen voor de gewrichten leidde tot meetbaar betere resultaten in de gang dan geïsoleerde toedieningen. Een goed afgestemd combinatieproduct heeft daarom geen extreme losse doseringen nodig, omdat de ingrediënten elkaar versterken in hun biologische beschikbaarheid.

De grootste uitdaging in de praktijk: Het voeren

Het voerprobleem

De meeste effectieve supplementen voor de gewrichten hebben één ding gemeen: ze smaken voor het paard bitter, ruiken sterk of hebben een onaangename zanderige textuur. Wat doen we dus? We beginnen trucjes te bedenken.

Je staat in de voerkamer en maakt uitgebreid slobber klaar. Je mengt het poeder erdoor. Je zet het voor je paard, het snuffelt – en draait zijn hoofd weg. De volgende dag rasp je een appel of verstop je het poeder met moeite in een halve banaan. Soms lukt dat een paar dagen. Maar paarden zijn meesters in het sorteren. Ze slagen er feilloos in om de appel op te eten en het poeder eromheen te laten liggen. Aan het einde schraap je de fijne, plakkerige poederresten van de bodem van de voerbak en heb je geen idee hoeveel van dat peperdure supplement je paard nu echt heeft binnengekregen.

De emotionele frustratie is groot. Je wilt iets goeds doen voor je oude maatje, koopt dure producten, en elke avond sta je vragend voor de voerbak. Daarnaast stuiven veel poeders enorm, irriteren ze de luchtwegen of veranderen ze de structuur van het krachtvoer zo erg, dat zelfs de grootste veelvraten in staking gaan.

Waarom we het poeder hebben afgeschaft

Precies vanuit deze frustratie, die we met onze eigen paarden en in gesprekken met honderden paardeneigenaren hebben gedeeld, hebben we bij nuvallo het roer volledig omgegooid. De beslissende vraag voor ons was niet: "Hoe maken we een poeder dat net iets beter smaakt?" De vraag was: "Hoe zorgen we ervoor dat elk paard de volledige dosis betrouwbaar, exact en met plezier binnenkrijgt?"

De oplossing zijn onze nuvallo move Snacks. We hebben van de hooggedoseerde werkzame stoffen een functionele snack voor de gewrichten gemaakt, die je gewoon als een beloning direct uit de hand kunt voeren. Bij de zoektocht naar het juiste voer voor de gewrichten voor je oude paard betekent dit: nooit meer afwegen, nooit meer stoffig poeder, nooit meer gesorteerde restjes in de voerbak.

Onze Snacks zijn absoluut maagvriendelijk en vrij van tarwe en maïs. De basis wordt gevormd door lijnzaadkoek, rijstzemelen en lijnzaad, aangevuld met natuurlijke ingrediënten zoals bananen-, appel- en carobepoeder. Deze receptuur zorgt voor een extreem hoge acceptatie en smakelijkheid. Het paard sorteert niets meer uit, simpelweg omdat het de snack als het absolute hoogtepunt van de dag beschouwt.

Je hebt bij elke losse snack de absolute controle over de dosering. Voer je een paard van ongeveer 500 kg de aanbevolen 6 Snacks per dag, dan weet je tot op de milligram nauwkeurig dat de glucosamine, collageen, MSM en het hyaluronzuur voor 100% in het paardenlichaam zijn beland. Bij lichtere paarden verminder je dit tot 4 à 5 stuks, bij zwaardere koudbloeden verhoog je het tot 7 à 8. In de eerste weken van de acute fase verdubbel je simpelweg de hoeveelheid – allemaal direct uit de jaszak, helemaal zonder slobber klaar te maken.

Als het gaat om het thema gepensioneerde paarden, voeding en gewrichten, hebben we talloze reacties gekregen van eigenaren die opgelucht ademhalen. Velen vertellen ons: "Sinds we nuvallo voeren, zien we dat ons paard weer soepeler beweegt en met meer plezier loopt."

Want uiteindelijk is het beste supplement niet het product met de langste ingrediëntenlijst op het etiket of de hoogste laboratoriumwaarde in het reageerbuisje. Het is datgene wat daadwerkelijk in het paard terechtkomt.

Bronnen

Murray R.C. et al. — Effect of an Oral Joint Supplement on Orthopaedic Evaluation Scores and Limb Kinematics (Equine Veterinary Journal, 2014, Animal Health Trust crossover study) Link

Byron C.R. et al. — Effects of glucosamine and chondroitin sulfate on mediators of osteoarthritis in cultured equine chondrocytes (American Journal of Veterinary Research, Michigan State University, 2003) Link

van de Water E. et al. — The preventive effects of two nutraceuticals on experimentally induced acute synovitis (Equine Veterinary Journal, 2017) Link

Dobenecker B. et al. — Specific bioactive collagen peptides (PETAGILE®) as supplement for horses with osteoarthritis (Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 2018) Link

Veiligheid en kwaliteit waar je op kunt vertrouwen

We weten dat transparantie voor jou net zo belangrijk is als voor ons. Daarom staan onze nuvallo move Snacks voor duidelijke waarden:

• ADMR-conform: Volledig veilig voor wedstrijden, geen wachttijden nodig.
• Zonder toegevoegde suikers: Geen tarwe, geen maïs en geen verborgen suikers. Aangevuld met geselecteerde natuurlijke ingrediënten.
• Geproduceerd in Europa: Voor de hoogste kwaliteitsnormen en een gecontroleerde productie.
• 30 dagen tevredenheidsgarantie: Omdat we weten hoe kieskeurig sommige paarden zijn, loop je bij ons geen enkel risico.