Oud paard fit houden: mobiliteit en gezondheid van de gewrichten op oudere leeftijd

Waarom we dit thema zo belangrijk vinden: uit de praktijk, voor de praktijk

Achter nuvallo zitten Katja en Andrés. Met meer dan 20 jaar praktijkervaring in de paardensport weten we maar al te goed hoe ingrijpend de behoeften van paarden op oudere leeftijd veranderen. In dit artikel geven we je, direct vanuit de praktijk, wetenschappelijk onderbouwde antwoorden op de vraag wat er in het ouder wordende paardenlichaam gebeurt en hoe je dit optimaal kunt ondersteunen.

Kennisbasis: wat er in het paardenlichaam gebeurt als het ouder wordt

Om te begrijpen hoe we onze senioren kunnen helpen, moeten we een korte blik onder de vacht werpen. Het gewricht van een paard is een biologisch meesterwerk. Stel het je voor als het onderstel van een auto: het gewrichtskraakbeen fungeert als schokdemper, die de enorme kracht bij elke stap opvangt. Het gewrichtssmeer (synovia) is de motorolie, die ervoor zorgt dat alles soepel glijdt en het kraakbeen van voedingsstoffen wordt voorzien.

Op jonge leeftijd werkt deze cyclus van slijtage en herstel helemaal vanzelf. Maar hoe ouder het paard wordt, hoe langzamer de stofwisseling werkt. Het lichaam produceert van nature minder essentiële bouwstenen zoals lichaamseigen collageen of hyaluronzuur. Het gewrichtssmeer wordt dunner, het kraakbeen verliest zijn elasticiteit en wordt broos.

Het verraderlijke hiervan: deze processen verlopen in het begin volledig ongemerkt. Velen van ons merken het pas in het koude en natte seizoen. Het oude paard is stijf als het 's ochtends uit de stal komt, of heeft op de paddock aanzienlijk meer tijd nodig om op gang te komen. Vaak zien we ook met een lichte steek in de buik dat het voor het oude paard moeilijker is om op te staan nadat het heeft gelegen om te slapen.

Deze veranderingen maken deel uit van het natuurlijke verouderingsproces. Het probleem voor ons als paardeneigenaren is echter dat ons ruwvoer – dus hooi en gras – deze zeer specifieke bouwstenen, die het gewricht nu dringend van buitenaf nodig heeft, simpelweg niet in voldoende mate bevat. Hier komt gerichte voeding in het spel.

Wat zegt de wetenschap echt?

Als we rondkijken op de markt voor voedingssupplementen, wordt er graag met grote termen gestrooid. Maar wat is een bewezen feit en wat is slechts slimme marketing? Om hier opheldering in te brengen, moeten we de onderzoeken eerlijk in drie gebieden onderverdelen.

a) Wat in laboratoriumonderzoek is bewezen

De biologische basis van veel werkzame stoffen voor gewrichten is uitstekend onderzocht. Aan talloze gerenommeerde instituten wereldwijd zijn celculturen (zogenaamde in-vitro-studies) onderzocht. Daarbij voegen wetenschappers werkzame stoffen zoals glucosamine of hyaluronzuur direct toe aan geïsoleerde kraakbeencellen (chondrocyten). De resultaten hiervan zijn vaak indrukwekkend: de cellen worden gestimuleerd, produceren meer gewrichtssmeer en de afbraak van het kraakbeen wordt geremd.

Maar de eerlijke waarheid is ook: een petrischaaltje in het laboratorium is geen paard van 500 kilo. Wanneer een paard een werkzame stof eet, moet deze eerst de lange weg door het maag-darmkanaal overleven, in het bloed worden opgenomen en ten slotte naar het gewricht worden getransporteerd. Laboratoriumresultaten zijn dus een geweldige indicator dat een stof werkt, maar ze garanderen nog geen effect in de stal.

b) Wat bij het levende paard is onderzocht

Spannender wordt het bij klinische studies met echte paarden. Universiteiten zoals Texas A&M of Michigan State University doen al jaren onderzoek naar de gezondheid van gewrichten bij paarden. In praktijkgerichte veldstudies, die vaak over een periode van 8 tot 12 weken met groepen van 15 tot 30 paarden worden uitgevoerd, meten dierenartsen parameters zoals staplengte, het gangwerk of de reactie op buigproeven.

Veel van deze onderzoeken bevestigen: paarden die gericht werden bijgevoerd met hoogwaardige bouwstenen voor gewrichten, toonden in objectieve metingen verbeterde mobiliteitswaarden in vergelijking met controlegroepen. Dit beeld wordt aangevuld door enorme humane studies. In de bekende GAIT-studie (Glucosamine/chondroitin Arthritis Intervention Trial) werden bijvoorbeeld meer dan 1.500 menselijke patiënten onderzocht. Dergelijke grootschalige studies onderbouwen de effectiviteit van de substanties wetenschappelijk. We moeten echter ook eerlijk zijn over de grenzen van paardenonderzoek: vanwege de kosten hebben veel onderzoeken bij paarden vaak kleine steekproeven, of het ontbreekt aan enorme, onafhankelijke controlegroepen.

c) Een eerlijke conclusie

Kijkend naar de onderzoeken is het totaalbeeld zeer positief en de biologische basis is absoluut solide. Maar laten we onszelf niet voor de gek houden: supplementen voor gewrichten zijn geen wondermiddelen. Wie beweert dat een supplement vergevorderde artrose geneest en van een 25-jarige gepensioneerde van de ene op de andere dag weer een Grand Prix-paard maakt, liegt. Vernietigd kraakbeen kan niet zomaar worden teruggetoverd.

Vooral voor de gewrichten van een senior-paard zijn deze voedingsstoffen echter een extreem waardevolle bouwsteen om het nog aanwezige weefsel optimaal te ondersteunen, de aanmaak van gewrichtssmeer te stimuleren en het algehele bewegingsplezier te bevorderen. Onderzoek wijst er sterk op dat deze werkzame stoffen het beste werken wanneer ze slim met elkaar gecombineerd worden.

Dosering en praktijk: waar je op moet letten

Een blik op de achterkant van veel supplementen zorgt bij paardeneigenaren vaak voor gefronste wenkbrauwen. Hoeveel van een werkzame stof heeft mijn paard eigenlijk nodig?

In geïsoleerde studies, waarin slechts één enkele werkzame stof (bijv. pure glucosamine) werd getest, werken onderzoekers vaak met zeer hoge afzonderlijke doseringen van wel 10 gram per dag. In de praktijk is echter gebleken dat zulke monopreparaten vaak minder effectief zijn dan slimme combinaties. Door het synergie-effect van verschillende werkzame stoffen (daarover zo meer) kan de afzonderlijke dosering per substantie in een combinatieproduct aanzienlijk lager uitvallen, om hetzelfde of zelfs een beter effect te bereiken.

We raden in de praktijk vaak een duidelijk onderscheid aan tussen de onderhoudsdosering en de acute fase (kuur). Wie bij een oud paard de mobiliteit wil behouden, voert continu een gematigde dagelijkse dosis. Heeft het paard echter acute fases of begin je pas net met bijvoeren, dan is het zinvol om in de eerste 2 tot 3 weken de dubbele hoeveelheid te geven, om de reserves in het lichaam eerst aan te vullen.

Een kritische blik op de markt is hierbij onmisbaar: EU-verordening 767/2009 over het in de handel brengen van diervoeders staat fabrikanten helaas toe om de exacte hoeveelheden werkzame stoffen per kilogram of per dagdosering te verbergen achter vage formuleringen. Daar staan dan vaak alleen percentages of algemene samenstellingen. Als consument moet je echter precies weten hoeveel milligram van een waardevolle stof er daadwerkelijk in je paard terechtkomt. Transparantie is hierbij essentieel.

Daarnaast is geduld vereist. Gewrichtskraakbeen en pezen behoren tot de zogenaamde bradytrofe (langzaam gevoede) weefsels. Voordat de voedingsstoffen in het gewricht aankomen en het gangwerk merkbaar wordt ondersteund, verstrijken vaak weken. Reken op minimaal 8 tot 12 weken consequent voeren, voordat je een definitief oordeel velt. Veel eigenaren zien vaak al na 4 tot 6 weken de eerste positieve veranderingen.

Waarom afzonderlijke werkzame stoffen vaak niet voldoende zijn: de kracht van de combinatie

Als we het gewricht van ons paard in zijn totaliteit willen ondersteunen, is het niet voldoende om aan slechts één knop te draaien. Stel je een huis voor: als het dak lekt, de fundering wiebelt en de ramen ontbreken, heeft het geen zin om tonnen bakstenen voor het dak te kopen, maar het cement voor de fundering te vergeten.

Verschillende gewrichtsstructuren hebben verschillende voedingsstoffen nodig. Precies hier grijpen we in met de nuvallo move Snacks. In de aanbevolen dagelijkse portie (6 Snacks, ca. 30 g voor een paard van 500 kg) combineren we doelgericht vier essentiële bouwstenen:

1. Glucosamine (1.500 mg): De belangrijkste bouwsteen voor de opbouw van kraakbeen. Het ondersteunt de natuurlijke schokdemperfunctie van het kraakbeen.

2. Collageen (2.550 mg): Een essentieel structureel eiwit dat zorgt voor de nodige elasticiteit en stabiliteit in het bindweefsel, in de banden en in het kraakbeen.

3. MSM (2.250 mg): Organische zwavel, die in het lichaam een sleutelrol speelt bij het herstel van pezen, banden en spieren.

4. Hyaluronzuur (150 mg): Het hoofdbestanddeel van het gewrichtssmeer (synovia). Het maakt de "motorolie" weer soepel.

Dat een dergelijke combinatie van verschillende ingrediënten superieur is aan geïsoleerde hoge afzonderlijke doseringen, wordt onder andere aangetoond door een bekende crossover-studie van de Britse Animal Health Trust. In deze complexe onderzoeksopzet – waarbij de paarden in fasen wisselden tussen een placebo en een combinatiepreparaat – kwam het synergie-effect duidelijk naar voren. De combinatie van verschillende bouwstenen voor de gewrichten leidde tot meetbaar betere resultaten in het gangwerk dan geïsoleerde toedieningen. Een goed afgestemd combinatieproduct heeft daarom geen extreme afzonderlijke doseringen nodig, omdat de ingrediënten elkaar onderling ondersteunen in hun biologische beschikbaarheid.

De grootste uitdaging in de praktijk: het voeren

We kunnen urenlang praten over hoeveelheden milligrammen, hyaluronzuurketens en onderzoeken. Maar al die theoretische kennis vervliegt in de seconde dat we 's avonds in de stal staan en ons paard simpelweg weigert te eten. Iedereen die wel eens geprobeerd heeft om een gewrichtspoeder bij zijn paard naar binnen te krijgen, weet precies waar we het over hebben.

Het probleem met voeren

De meeste effectieve supplementen voor gewrichten hebben één ding gemeen: ze smaken bitter voor het paard, ruiken sterk of hebben een onaangename zanderige textuur. Dus wat doen we? We beginnen te trucen.

Je staat in de voerkamer en maakt uitgebreid slobber klaar. Je mengt het poeder erdoor. Je zet het voor je paard, het snuffelt – en draait het hoofd weg. De volgende dag rasp je een appel of verstop je het poeder met moeite in een halve banaan. Soms lukt dat een paar dagen. Maar paarden zijn meesters in selecteren. Ze presteren het om feilloos de appel op te eten en het poeder eromheen te laten liggen. Uiteindelijk schraap je de fijne, plakkerige poederresten van de bodem van de voerbak en heb je geen idee hoeveel van dat ontzettend dure supplement je paard nu echt heeft binnengekregen.

De emotionele frustratie is groot. Je wilt je oude partner iets goeds doen, koopt dure producten, en elke avond sta je vragend voor de voerbak. Daarnaast stuiven veel poeders enorm, irriteren ze de luchtwegen of veranderen ze de textuur van het krachtvoer zo erg dat zelfs gulzige paarden gaan staken.

Waarom we het poeder hebben afgeschaft

Precies vanuit deze frustratie, die we met onze eigen paarden en in gesprekken met honderden paardeneigenaren hebben gedeeld, hebben we bij nuvallo het roer volledig omgegooid. De beslissende vraag voor ons was niet: "Hoe maken we een poeder dat iets beter smaakt?" De vraag luidde: "Hoe zorgen we ervoor dat elk paard de volledige dosis betrouwbaar, exact en met plezier binnenkrijgt?"

De oplossing zijn onze nuvallo move Snacks. We hebben van de hooggedoseerde werkzame stoffen een functionele snack voor de gewrichten gemaakt, die je gewoon als een beloning direct uit de hand kunt geven. In je zoektocht naar de juiste gewrichtsvoeding voor je oude paard betekent dit: nooit meer afwegen, nooit meer stoffig poeder, nooit meer overgebleven restjes in de bak.

Onze Snacks zijn absoluut maagvriendelijk en vrij van tarwe en maïs. De basis wordt gevormd door lijnzaadkoek, rijstzemelen en lijnzaad, aangevuld met natuurlijke ingrediënten zoals bananen-, appel- en carobepoeder. Deze receptuur zorgt voor een extreem hoge acceptatie en smakelijkheid. Het paard sorteert niets meer uit, omdat het de Snack simpelweg als het absolute hoogtepunt van de dag beschouwt.

Je hebt bij elke afzonderlijke Snack de absolute controle over de dosering. Als je een paard van ongeveer 500 kg de aanbevolen 6 Snacks per dag voert, weet je op de milligram nauwkeurig dat de glucosamine, het collageen, de MSM en het hyaluronzuur voor 100% in het paardenlichaam terecht zijn gekomen. Bij lichtere paarden verlaag je het naar 4 tot 5 stuks, bij zwaardere koudbloeden ga je omhoog naar 7 tot 8. In de eerste weken van de acute fase verdubbel je simpelweg de hoeveelheid – allemaal direct uit je jaszak, helemaal zonder slobber te hoeven klaarmaken.

Als het gaat om gepensioneerde paarden, voeding en gewrichten, hebben we talloze reacties gekregen van eigenaren die opgelucht ademhalen. Velen vertellen ons: "Sinds we nuvallo voeren, zien we dat ons paard weer soepeler beweegt en met meer plezier loopt."

Want uiteindelijk is het beste supplement niet het product met de langste ingrediëntenlijst op het etiket of de hoogste laboratoriumwaarde in de reageerbuis. Het is datgene wat daadwerkelijk in het paard aankomt.

Bronnen

Murray R.C. et al. — Effect of an Oral Joint Supplement on Orthopaedic Evaluation Scores and Limb Kinematics (Equine Veterinary Journal, 2014, Animal Health Trust crossover study) Link

Byron C.R. et al. — Effects of glucosamine and chondroitin sulfate on mediators of osteoarthritis in cultured equine chondrocytes (American Journal of Veterinary Research, Michigan State University, 2003) Link

van de Water E. et al. — The preventive effects of two nutraceuticals on experimentally induced acute synovitis (Equine Veterinary Journal, 2017) Link

Dobenecker B. et al. — Specific bioactive collagen peptides (PETAGILE®) as supplement for horses with osteoarthritis (Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 2018) Link

Veiligheid en kwaliteit waar je op kunt vertrouwen

We weten dat transparantie voor jou net zo belangrijk is als voor ons. Daarom staan onze nuvallo move Snacks voor heldere waarden:

• ADMR-conform: Volledig wedstrijdveilig, geen wachttijd nodig.
• Zonder toegevoegde suikers: Geen tarwe, geen maïs en geen verborgen suikers. Aangevuld met zorgvuldig geselecteerde natuurlijke ingrediënten.
• Geproduceerd in Europa: Voor de hoogste kwaliteitsnormen en een gecontroleerde productie.
• 30 dagen tevredenheidsgarantie: Omdat we weten hoe kieskeurig sommige paarden zijn, loop je bij ons geen enkel risico.