Peesontsteking bij paarden: symptomen, eerste hulp & voeding

Een peesontsteking kondigt zich zelden met een grote knal aan. Veel vaker is het een stil vermoeden: het been voelt 's ochtends iets warmer aan, de draf lijkt een tikkeltje onzuiver, en je vraagt je af of je het je maar inbeeldt. Precies op dat moment wil je weten waar je aan toe bent. Dit artikel helpt je om de ontsteking vroeg te herkennen, de eerste stappen juist te zetten en te begrijpen waarmee je de genezing van binnenuit kunt ondersteunen.

Wij – Katja en Andrés – schrijven dit vanuit meer dan 20 jaar ervaring op stal, niet vanachter een bureau. En meteen vooraf, voor alle duidelijkheid: deze tekst vervangt geen dierenarts. Een ontstoken pees moet worden afgetast en meestal ook door middel van een echo worden onderzocht. Wat we je kunnen geven, is sturing voor de weken ervoor en erna.

Wat er bij een peesontsteking in het been gebeurt

Pezen zijn de trekkabels die spierkracht op de botten overbrengen – met voorop de oppervlakkige en de diepe buigpees aan de achterkant van het pijpbeen. Ze bestaan uit dicht gebundelde collageenvezels en vangen bij elke stap een veelvoud van het lichaamsgewicht op.

Bij een peesontsteking (tendinitis) reageert dit weefsel op overbelasting: de kleinste scheurtjes in de vezels, binnengedrongen ontstekingscellen, zwelling, warmte, pijn. Als ook de glijschede rond de pees is aangetast, spreken we van een peesschedeontsteking – je voelt dan vaak een zachte, strak-elastische zwelling langs de pees. Belangrijk om te weten: een ontsteking is nog geen complete peesblessure. Het is eerder het waarschuwingssignaal daarvoor. Hoe een ontsteking verandert in een echte vezellaesie en hoe de revalidatie daarvan verloopt, hebben we in het artikel over peesblessures bij paarden uitgebreid beschreven.

Het nadeel van peesweefsel: het is 'bradytroof', oftewel slecht doorbloed en met een trage stofwisseling. Een ontsteking verdwijnt daarom niet van de ene op de andere dag, en het herstel duurt weken tot maanden – geen dagen.

De symptomen: waar je op moet letten

Hoe eerder je een peesontsteking opmerkt, des te beter de prognose. De typische symptomen zijn:

• Warmte: Het betreffende been voelt duidelijk warmer aan dan het andere. Vergelijk altijd beide kanten, het beste 's ochtends voor het bewegen.
• Zwelling: Een verdikking aan de achterkant van de pees, in het acute geval de klassieke boogvormige 'bowed tendon'-contour.
• Drukgevoeligheid: Je paard trekt het been terug als je de pees aftast.
• Onzuivere gang tot kreupelheid: Van 'niet helemaal rad' tot duidelijk kreupel lopen – afhankelijk van de ernst.

Een veelvoorkomende misvatting: als de kreupelheid na een paar dagen verdwijnt, is de kous af. Fout. Warmte en verdikking kunnen aanhouden, terwijl het paard alweer 'normaal' loopt. Juist deze stille ontstekingen zijn het voorstadium van een ernstige blessure. Voel je warmte of een zwelling, dan heeft het paard rust nodig en moet je bellen met de dierenarts – niet gaan trainen.

De eerste 72 uur: wat nu telt

In een acuut geval is snel ingrijpen doorslaggevend. Wat goed werkt, is:

• Koelen: Meerdere keren per dag 15–20 minuten met ijswater of koelbeschermers. Kou remt de ontsteking en de zwelling.
• Rust geven: Op stal in plaats van beweging. Elke onnodige stap op een acuut ontstoken pees kan de schade vergroten.
• Dierenarts inschakelen: Deze beslist over ontstekingsremmende medicijnen (NSAID's), de echo en het verdere plan.

Wat je nu niet moet doen: het paard 'losjes bewegen' om te kijken of het beter gaat. Dat is begrijpelijk, maar in de acute fase averechts.

Waarmee je de genezing van binnenuit ondersteunt

Zodra de acute fase medisch is behandeld, rijst de vraag naar het bouwmateriaal. Het lichaam kan een pees immers maar zo goed repareren als de benodigde bouwstenen beschikbaar zijn. Vier voedingsstoffen staan hierbij centraal, en ze grijpen in elkaar:

• Collageen is het structuureiwit waaruit de peesvezels zelf bestaan – de directe bouwsteen voor nieuw weefsel.
• MSM (organische zwavel) levert de zwavel die de collageenvezels onderling stabiel verbindt, en heeft een ontstekingsmodulerende werking.
• Glucosamine is een bouwsteen van de omliggende matrix en de gewrichtsstructuren.
• Hyaluronzuur houdt het weefsel soepel en is het hoofdbestanddeel van de gewrichtsvloeistof.

Onderzoek wijst erop dat het minder aankomt op één megadosis dan op het zinvolle samenspel van deze stoffen – ze nemen verschillende taken op zich in hetzelfde herstelproces. Welke studies hierachter zitten en hoe de biologische beschikbaarheid van oraal hyaluronzuur moet worden ingeschat, verdiepen we in ons overzicht over gewrichtsvoeding bij paarden.

Twee dingen zijn in de praktijk bepalend. Ten eerste het geduld: vanwege de trage stofwisseling in de pezen is consequent voeren gedurende minstens 8–12 weken het minimum. Eerste veranderingen zijn vaak pas na 4–6 weken zichtbaar. Ten tweede de transparantie: vraag naar de milligrammen per dagrantsoen. De EU-diervoederwetgeving staat fabrikanten toe om in plaats van exacte hoeveelheden alleen grove samenstellingen te vermelden – maar je hebt het recht om te weten hoeveel werkzame stof er echt in de voerbak belandt.

Het eigenlijke probleem: het paard moet het wel binnenkrijgen

Hier loopt het in de praktijk meestal op stuk. Je koopt een goed poeder, mengt het door het voer – en je paard sorteert het eruit. Vooral MSM heeft een sterke smaak, en paarden zijn meesters in selecteren. Uiteindelijk plakt de dure werkzame stof aan de bodem van de voerbak, en weet je nooit hoeveel er echt is binnengekomen. Tijdens de revalidatie wordt dit nog lastiger: een paard dat door stalrust toch al kieskeuriger eet, zal het poeder des te sneller weigeren.

Precies op dat punt biedt nuvallo move de oplossing. We hebben de vier werkzame stoffen in een snack voor de gewrichten verwerkt, die je direct uit de hand geeft – geen afwegen, geen stof, geen gesorteer. Een dagrantsoen van 6 nuvallo move Snacks (ca. 30 g) voor een paard van 500 kg levert transparant 1.500 mg glucosamine, 2.550 mg collageen, 2.250 mg MSM en 150 mg hyaluronzuur. Bij een acuut probleem verdubbel je de hoeveelheid gedurende 2–3 weken en ga je daarna terug naar de onderhoudsdosis. De basis zonder tarwe en maïs van lijnzaadkoek en rijstzemelen is maagvriendelijk, en omdat de nuvallo move Snacks ADMR-conform en zonder wachttijd zijn, kun je ze ook veilig voeren tijdens wedstrijden. Eet je paard ze niet, dan geldt onze 30 dagen tevredenheidsgarantie.

Want het beste supplement is niet het supplement met de langste ingrediëntenlijst – maar het supplement dat je paard daadwerkelijk binnenkrijgt.