Pezen bij het paard versterken: training, bodem & voeding

De meest onaangename waarheid over pezen eerst: als ze eenmaal geblesseerd zijn, duurt het herstel zes tot twaalf maanden – soms langer. Daarom is alles wat je vooraf doet, onnoemelijk veel waardevoller dan elke behandeling achteraf. Het goede nieuws: drie van de belangrijkste factoren heb je zelf in de hand – training, bodem en voeding. Precies daar gaat het hier over.

Wij – Katja en Andrés – hebben in de meer dan 20 jaar op stal beide meegemaakt: de maandenlange revalidatie in stap en het paard dat tot op hoge leeftijd zuiver en belastbaar loopt. Het verschil berust zelden op toeval. Het zit hem in de preventie.

Hoe pezen werken – en waarom ze zo gevoelig zijn

Stel je een pees voor als een krachtig, elastisch touw van golfvormig gerangschikte collageenvezels. Deze golfstructuur maakt het mogelijk om onder belasting uit te rekken en daarna als een elastiekje terug te veren. Pezen verbinden spieren met botten, banden verbinden botten met botten en stabiliseren de gewrichten.

Het cruciale zwakke punt: peesweefsel is van nature slecht doorbloed en heeft een trage stofwisseling. Het herstelt zich extreem langzaam. Maar zolang alles intact is, kun je de belastbaarheid ervan actief beïnvloeden – via de prikkels die je geeft, en via het materiaal dat je aanlevert. Een pees die evenwichtig wordt uitgedaagd en goed wordt gevoed, kan meer verdragen dan een pees die de ene keer onderbelast en de andere keer plotseling overbelast wordt.

Factor 1: Training en warming-up

De meest voorkomende, vermijdbare fout zit helemaal aan het begin van elke training: een te korte warming-up. Pezen en gewrichtsvloeistof hebben minimaal 15–20 minuten vlot stappen nodig om op bedrijfstemperatuur te komen en hun volledige elasticiteit te bereiken. Een koude pees is een blessuregevoelige pees – wie direct in draf of galop start, werkt zijn eigen paard tegen.

Net zo belangrijk is de opbouw van de training over een langere periode. Conditie bouw je in weken op, pezen hebben maanden nodig. Verhoog de intensiteit stapsgewijs, plan pauzes in en vermijd twee zware dagen achter elkaar. Pezen passen zich aan belasting aan – maar alleen als er tussen de prikkels genoeg tijd voor aanpassing is.

Factor 2: Bodem en hoeven

De ondergrond is de meest onderschatte risicofactor. Een diepe, zware of oneffen bodem dwingt de pezen tot ongecontroleerde compensatiebewegingen. Als je geen invloed hebt op de rijbaan, geldt de simpele regel: pas de trainingsintensiteit aan de omstandigheden aan, niet andersom.

Daar komt de hoefstand nog bij. Ondergeschoven verzenen of te lange tenen verschuiven de trekas van de buigpezen en verhogen de continue belasting aanzienlijk – vaak zonder dat je het in eerste instantie aan het paard ziet. Regelmatige bekapping elke zes tot acht weken is daarom geen cosmetische kwestie, maar actieve peesbescherming.

Factor 3: De voeding van binnenuit

Training en bodem bepalen de belasting – de voeding bepaalt of het lichaam het bouwmateriaal heeft voor doorlopende reparatie en aanpassing. Want ook een gezonde pees is een permanente bouwplaats: microschade uit het dagelijks leven moet voortdurend worden hersteld. Ontbreken de bouwstenen, dan hoopt deze microschade zich op.

Vier voedingsstoffen werken daarbij samen, elk met een eigen taak:

• Collageen is de directe bouwstof van de peesvezels en zorgt voor trekvastheid en elasticiteit.
• MSM (organische zwavel) verbindt de collageenvezels op een stabiele manier – zonder voldoende zwavel verliest het bindweefsel aan stevigheid.
• Glucosamine ondersteunt kraakbeen en de omliggende matrix.
• Hyaluronzuur houdt de structuren soepel en is het hoofdbestanddeel van de gewrichtsvloeistof.

De sleutel ligt in de combinatie, niet in een extreme enkelvoudige dosis: de stoffen werken in op verschillende plekken van hetzelfde systeem en versterken elkaar. Wat de wetenschappelijke studies over deze werkzame stoffen zeggen – en waar hun grenzen liggen – zetten we op een rij in ons overzicht over gewrichtsvoeding voor het paard.

Een punt dat preventie vaak saboteert: een gebrek aan transparantie. De EU-regelgeving voor diervoeders staat grove hoeveelheden toe in plaats van exacte milligrammen. Bij voeding ter preventie die je maandenlang geeft, moet je echter precies weten wat je paard dagelijks binnenkrijgt – anders betaal je mogelijk vooral voor vulstoffen.

Waarom preventie bij de voerbak zo vaak mislukt

De beste theorie is nutteloos als het paard niet meewerkt. En precies hier loopt preventie in de dagelijkse praktijk stuk: je mengt een hoogwaardig poeder door het voer, je paard haalt zijn neus ervoor op – vooral MSM heeft een sterke smaak – en sorteert het er vakkundig uit. Bij een acuut geblesseerd paard is de noodzaak hoog genoeg om trucjes te gebruiken en te mengen. Bij pure preventie daarentegen neemt de consequentie snel af: wat dagelijks moeite kost en in de voerbak blijft liggen, valt in de stressvolle dagelijkse stalroutine als eerste af. Preventie werkt alleen als het moeiteloos gaat.

Daarom hebben we de nuvallo move Snacks ontwikkeld, die je eenvoudig uit de hand voert. Voor een paard van 500 kg leveren 6 Snacks (ca. 30 g) dagelijks op een transparante manier 1.500 mg glucosamine, 2.550 mg collageen, 2.250 mg MSM en 150 mg hyaluronzuur – lichtere paarden krijgen er 4–5, zwaardere 7–8, pony's 3–4. Geen afwegen, geen stof, en je paard ervaart de voeding als beloning in plaats van als medicijn. De basis zonder tarwe en maïs van lijnzaadkoek en rijstzemelen is maagvriendelijk, de Snacks zijn ADMR-conform en zonder wachttijd veilig voor wedstrijden. Mocht je paard ze tegen de verwachting in niet lusten, dan krijg je met de 30-dagen-tevredenheidsgarantie je geld terug.

Wie pezen wil versterken, begint dus niet bij de duurste werkzame stof, maar bij datgene wat elke dag betrouwbaar werkt: goed opwarmen, de bodem in de gaten houden, regelmatig naar de hoefsmid – en van binnenuit precies datgene leveren wat het weefsel voor zijn dagelijkse werk nodig heeft.