Jak utrzymać starszego konia w dobrej kondycji: mobilność i zdrowie stawów w starszym wieku

Dlaczego uważamy ten temat za tak ważny: z praktyki dla praktyki

Za marką nuvallo stoją Katja i Andrés. Dzięki ponad 20-letniemu praktycznemu doświadczeniu w jeździectwie aż za dobrze wiemy, jak drastycznie zmieniają się potrzeby koni w starszym wieku. W tym artykule, prosto z praktyki, przekazujemy naukowo uzasadnione odpowiedzi na to, co dzieje się w starzejącym się ciele konia i jak najlepiej możesz go wesprzeć.

Baza wiedzy: co dzieje się w ciele konia, gdy się starzeje

Aby zrozumieć, jak możemy pomóc naszym seniorom, musimy rzucić okiem pod ich sierść. Staw konia to biologiczne arcydzieło. Wyobraź to sobie jako zawieszenie samochodu: chrząstka stawowa pełni rolę amortyzatora, który pochłania ogromną siłę każdego kroku. Maź stawowa (synovia) to olej silnikowy, który zapewnia, że wszystko pracuje gładko, a chrząstka jest zaopatrywana w składniki odżywcze.

W młodym wieku ten cykl zużycia i regeneracji działa zupełnie sam. Jednak im koń jest starszy, tym wolniej działa jego metabolizm. Organizm naturalnie produkuje mniej niezbędnych budulców, takich jak endogenny kolagen czy kwas hialuronowy. Maź stawowa staje się rzadsza, a chrząstka traci elastyczność i staje się krucha.

Najbardziej zdradliwe jest to, że początkowo procesy te przebiegają zupełnie bezgłośnie. Często zauważamy to dopiero w chłodnych, wilgotnych miesiącach. Starszy koń jest sztywny po porannym wyjściu z boksu lub potrzebuje na padoku znacznie więcej czasu, aby się rozruszać. Często z ciężkim sercem obserwujemy również, że starszemu koniowi po śnie trudniej jest wstać.

Te zmiany są częścią naturalnego procesu starzenia. Problem polega jednak na tym, że nasza pasza podstawowa – czyli siano i trawa – po prostu nie zawiera wystarczającej ilości tych wysoce specyficznych budulców, których staw pilnie potrzebuje teraz z zewnątrz. W tym miejscu wkracza celowe żywienie.

Co tak naprawdę mówi nauka?

Kiedy rozglądamy się po rynku pasz uzupełniających, często rzuca się wielkimi hasłami. Ale co jest udowodnionym faktem, a co jedynie sprytnym marketingiem? Aby rozjaśnić tę kwestię, musimy uczciwie podzielić dostępne badania na trzy obszary.

a) Co zostało udowodnione w badaniach laboratoryjnych

Biologiczne podstawy działania wielu substancji czynnych na stawy są doskonale zbadane. W licznych renomowanych instytutach na całym świecie badano kultury komórkowe (tzw. badania in vitro). Naukowcy podają w nich składniki aktywne, takie jak glukozamina czy kwas hialuronowy, bezpośrednio na wyizolowane komórki chrzęstne (chondrocyty). Wyniki są tu często imponujące: komórki zostają stymulowane, produkują więcej mazi stawowej, a rozpad chrząstki ulega spowolnieniu.

Do szczerej prawdy należy jednak również to: szalka Petriego w laboratorium to nie koń o wadze 500 kilogramów. Gdy koń zjada dany składnik aktywny, substancja ta musi najpierw przetrwać długą drogę przez przewód pokarmowy, zostać wchłonięta przez krew i ostatecznie przetransportowana do stawu. Wyniki laboratoryjne są więc świetnym wskaźnikiem tego, że dana substancja działa, ale nie gwarantują jeszcze jej skuteczności w stajni.

b) Co zbadano na żywym koniu

Jeszcze ciekawiej robi się w przypadku badań klinicznych na prawdziwych koniach. Uniwersytety, takie jak Texas A&M czy Michigan State University, od lat prowadzą badania w dziedzinie zdrowia końskich stawów. W praktycznych badaniach terenowych, prowadzonych często przez 8 do 12 tygodni na grupach liczących od 15 do 30 koni, weterynarze mierzą parametry takie jak długość kroku, wzorzec chodu czy reakcja na próby zginania.

Wiele z tych badań potwierdza: konie, którym celowo podawano wysokiej jakości budulce stawów, wykazywały w obiektywnych pomiarach lepsze parametry mobilności w porównaniu z grupami kontrolnymi. Obraz ten uzupełniają ogromne badania przeprowadzone na ludziach. W słynnym badaniu GAIT (Glucosamine/chondroitin Arthritis Intervention Trial) przebadano na przykład ponad 1500 pacjentów. Tak duże badania naukowo potwierdzają skuteczność tych substancji. Musimy jednak szczerze wspomnieć o ograniczeniach badań na koniach: ze względów finansowych wiele z nich opiera się na dość małych próbach, brakuje też ogromnych, niezależnych grup kontrolnych.

c) Szczere podsumowanie

Ogólnie rzecz biorąc, wyniki badań są bardzo pozytywne, a ich biologiczne podstawy absolutnie solidne. Ale nie oszukujmy się: dodatki na stawy to nie cudowne środki. Ktoś, kto twierdzi, że pasza uzupełniająca leczy zaawansowaną artrozę i z dnia na dzień zamieni 25-letniego emeryta w konia klasy Grand Prix, po prostu kłamie. Zniszczonej chrząstki nie da się odtworzyć jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki.

Jednak szczególnie w przypadku stawów u starszego konia, te składniki odżywcze są niezwykle cennym budulcem, pomagającym w optymalnym wsparciu wciąż istniejącej tkanki, stymulacji produkcji mazi stawowej i pobudzeniu ogólnej radości z ruchu. Badania wyraźnie wskazują, że substancje te działają najlepiej, gdy zostaną ze sobą inteligentnie połączone.

Dawkowanie i praktyka: na co należy zwrócić uwagę

Spojrzenie na tył opakowania wielu suplementów nierzadko wywołuje u właścicieli koni konsternację. Ile tak naprawdę danego składnika aktywnego potrzebuje mój koń?

W badaniach izolowanych, w których testowano tylko pojedynczy składnik aktywny (np. czystą glukozaminę), naukowcy często pracują z bardzo wysokimi dawkami jednorazowymi, dochodzącymi nawet do 10 gramów dziennie. W praktyce okazało się jednak, że takie monopreparaty bywają mniej skuteczne niż przemyślane połączenia. Dzięki efektowi synergii różnych substancji aktywnych (o czym więcej za chwilę), pojedyncza dawka danej substancji w produkcie złożonym może być znacznie niższa, aby przynieść taki sam lub nawet lepszy rezultat.

W praktyce często zalecamy wyraźne rozróżnienie na dawkę podtrzymującą i fazę ostrą (kurację). Jeśli chcesz zachować mobilność u starszego konia, najlepiej stale podawać umiarkowaną dawkę dzienną. Jeśli jednak u konia występują stany ostre lub dopiero zaczynasz suplementację, sensowne jest podawanie podwójnej dawki przez pierwsze 2 do 3 tygodni, aby najpierw uzupełnić zapasy w organizmie.

Krytyczne spojrzenie na rynek jest tutaj niezbędne: rozporządzenie UE 767/2009 w sprawie wprowadzania do obrotu pasz pozwala niestety producentom ukrywać dokładne ilości składników aktywnych na kilogram lub na dzienną dawkę pod ogólnikowymi sformułowaniami. Często widnieją tam jedynie przedziały procentowe lub ogólne składy. Warto jednak dokładnie wiedzieć, ile miligramów cennej substancji tak naprawdę trafia do organizmu konia. Przejrzystość to tutaj absolutna podstawa.

Wymagana jest również cierpliwość. Chrząstka stawowa i ścięgna należą do tzw. tkanek bradytroficznych (wolno odżywianych). Zanim składniki odżywcze dotrą do stawu, a wzorzec chodu zacznie ulegać zauważalnej poprawie, mijają często całe tygodnie. Zanim wydasz ostateczny osąd, daj sobie i koniowi co najmniej 8 do 12 tygodni konsekwentnego podawania produktu. Wiele osób zauważa pierwsze pozytywne zmiany już po 4 do 6 tygodniach.

Dlaczego pojedyncze składniki aktywne rzadko wystarczają: siła połączenia

Jeśli chcemy kompleksowo wesprzeć staw naszego konia, nie wystarczy dokręcenie tylko jednej śruby. Wyobraź sobie dom: jeśli dach przecieka, fundament się chwieje, a okien brakuje, na nic zda się kupowanie ton cegieł na dach, jeśli zapomnisz o cemencie na fundament.

Różne struktury stawowe potrzebują różnych składników odżywczych. Właśnie na tym skupiamy się przy naszych nuvallo move Snacks. W zalecanej dziennej porcji (6 Snacks, ok. 30 g dla konia o masie 500 kg) celowo łączymy cztery niezbędne budulce:

1. Glukozamina (1500 mg): Najważniejszy budulec niezbędny do odbudowy chrząstki. Wspiera naturalną funkcję amortyzującą chrząstki.

2. Kolagen (2550 mg): Kluczowe białko strukturalne, które zapewnia niezbędną elastyczność i stabilność w tkance łącznej, więzadłach i chrząstce.

3. MSM (2250 mg): Siarka organiczna, która w organizmie pełni kluczową rolę w procesie regeneracji ścięgien, więzadeł i mięśni.

4. Kwas hialuronowy (150 mg): Główny składnik mazi stawowej (synovia). Sprawia, że "olej silnikowy" znów zyskuje odpowiednią lepkość i gładkość.

Fakt, że takie połączenie różnych składników przewyższa skutecznością wysokie dawki pojedynczych, izolowanych substancji, potwierdza między innymi znane badanie krzyżowe przeprowadzone przez brytyjski Animal Health Trust. W tym złożonym układzie badawczym – w którym konie naprzemiennie otrzymywały placebo i preparat złożony – wyraźnie zaobserwowano efekt synergii. Połączenie różnych budulców stawowych przyniosło wymiernie lepsze wyniki w ocenie wzorca chodu niż podawanie pojedynczych substancji. Dobrze skomponowany produkt wieloskładnikowy nie wymaga zatem ekstremalnych dawek jednorazowych, ponieważ substancje czynne wzajemnie wspierają swoją biodostępność.

Największe wyzwanie w praktyce: żywienie

Możemy godzinami rozmawiać o miligramach, łańcuchach kwasu hialuronowego i badaniach. Jednak cała ta teoretyczna wiedza pęka jak bańka mydlana w sekundzie, w której stajemy wieczorem w stajni, a nasz koń po prostu odmawia suplementu. Każdy, kto choć raz próbował podać koniowi preparat na stawy w proszku, doskonale wie, o czym mówimy.

Problem z podawaniem

Większość skutecznych dodatków na stawy ma jedną wspólną cechę: są dla konia gorzkie w smaku, ostro pachną lub mają nieprzyjemną, piaskową konsystencję. Co więc robimy? Zaczynamy kombinować.

Stoisz w paszarni i mozolnie rozrabiasz mesz. Dosypujesz proszek i mieszasz. Podajesz to koniowi, on wącha – i odwraca głowę. Następnego dnia ścierasz jabłko albo w pocie czoła ukrywasz proszek w połówce banana. Czasem to działa przez kilka dni. Ale konie potrafią po mistrzowsku selekcjonować jedzenie. Bezbłędnie wyjadają jabłko, pozostawiając rozsypany wokół proszek. Na koniec zdrapujesz drobne, lepkie resztki proszku z dna żłobu i nie masz pojęcia, ile tak naprawdę tego potwornie drogiego suplementu przyjął koń.

Emocjonalna frustracja jest ogromna. Chcesz zrobić coś dobrego dla swojego starszego partnera, kupujesz drogie produkty i każdego wieczoru stoisz bezradnie przed żłobem. Pomijając fakt, że wiele proszków mocno pyli, podrażnia drogi oddechowe lub zmienia konsystencję paszy do tego stopnia, że nawet prawdziwe łakomczuchy odmawiają współpracy.

Dlaczego zrezygnowaliśmy z proszku

To właśnie z powodu tej frustracji, z którą mierzyliśmy się w przypadku naszych własnych koni i którą dzieliły setki osób podczas rozmów, w nuvallo całkowicie zmieniliśmy podejście. Kluczowe pytanie nie brzmiało dla nas: "Jak stworzyć proszek, który będzie smakował odrobinę lepiej?" Pytanie brzmiało: "Jak upewnić się, że każdy koń przyjmie pełną dawkę niezawodnie, precyzyjnie i z przyjemnością?"

Rozwiązaniem są nasze nuvallo move Snacks. Z wysokodawkowanych składników aktywnych stworzyliśmy funkcjonalny przysmak na stawy, który możesz po prostu podawać prosto z ręki jako nagrodę. W poszukiwaniu odpowiedniego suplementu na stawy dla starszego konia oznacza to jedno: nigdy więcej odmierzania, nigdy więcej pylącego proszku, nigdy więcej odrzuconych resztek w żłobie.

Nasze Snacks są całkowicie przyjazne dla żołądka oraz wolne od pszenicy i kukurydzy. Podstawę stanowią makuch lniany, otręby ryżowe i siemię lniane, uzupełnione o naturalne składniki, takie jak sproszkowany banan, jabłko i karob. Taka receptura zapewnia wyjątkowo wysoką akceptację i smakowitość. Koń nie odrzuca już niczego, ponieważ traktuje Snack po prostu jako największą atrakcję dnia.

Z każdym kolejnym Snackiem masz pełną kontrolę nad dawką. Podając koniowi o masie około 500 kg zalecane 6 Snacks dziennie, wiesz co do miligrama, że glukozamina, kolagen, MSM i kwas hialuronowy w 100% trafiły do organizmu. W przypadku lżejszych koni zmniejszasz dawkę do 4–5 sztuk, u cięższych koni zimnokrwistych zwiększasz ją do 7–8 sztuk. W pierwszych tygodniach fazy ostrej po prostu podwajasz ilość – wszystko dajesz prosto z kieszeni kurtki, zupełnie bez przygotowywania meszu.

W kwestii końskich emerytów, żywienia i stawów otrzymaliśmy niezliczone wiadomości od osób, które mogły wreszcie odetchnąć z ulgą. Wiele osób relacjonuje: "Odkąd podajemy nuvallo, widzimy, że nasz koń porusza się z większą swobodą i biega z dużo większą radością."

Bo ostatecznie najlepszy suplement to wcale nie ten z najdłuższą listą składników na etykiecie czy najwyższym wynikiem laboratoryjnym w probówce. To ten, który faktycznie ląduje w organizmie konia.

Źródła

Murray R.C. et al. — Effect of an Oral Joint Supplement on Orthopaedic Evaluation Scores and Limb Kinematics (Equine Veterinary Journal, 2014, Animal Health Trust crossover study) Link

Byron C.R. et al. — Effects of glucosamine and chondroitin sulfate on mediators of osteoarthritis in cultured equine chondrocytes (American Journal of Veterinary Research, Michigan State University, 2003) Link

van de Water E. et al. — The preventive effects of two nutraceuticals on experimentally induced acute synovitis (Equine Veterinary Journal, 2017) Link

Dobenecker B. et al. — Specific bioactive collagen peptides (PETAGILE®) as supplement for horses with osteoarthritis (Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 2018) Link

Bezpieczeństwo i jakość, na których możesz polegać

Wiemy, że transparentność jest dla Ciebie równie ważna, jak dla nas. Dlatego nasze nuvallo move Snacks opierają się na jasnych wartościach:

• Zgodne z ADMR: W pełni bezpieczne na zawody, bez konieczności zachowania okresu karencji.
• Bez dodatku cukru: Ani pszenicy, ani kukurydzy, ani ukrytego cukru. Uzupełnione wyselekcjonowanymi naturalnymi składnikami.
• Wyprodukowano w Europie: Gwarancja najwyższych standardów jakości i kontrolowanej produkcji.
• 30-dniowa gwarancja satysfakcji: Ponieważ wiemy, jak wybredne bywają niektóre konie, z nami nie podejmujesz żadnego ryzyka.