Areszt boksowy u konia: jak właściwie wspierać stawy i ścięgna

Dlaczego uważamy ten temat za tak ważny: z praktyki dla praktyki

Za marką nuvallo stoją Katja i Andrés. Dzięki ponad 20-letniemu praktycznemu doświadczeniu w sporcie jeździeckim aż nazbyt dobrze wiemy, jak niepokojąca jest diagnoza „areszt boksowy”. Ten artykuł dostarcza łatwych do zrozumienia odpowiedzi z praktyki, dzięki którym można optymalnie wesprzeć proces leczenia konia za pomocą odpowiedniej paszy uzupełniającej.

Baza wiedzy: co dzieje się w ciele konia podczas dłuższego stania

Kiedy koń musi stać w boksie przez wiele tygodni, w jego ciele dzieje się coś zgubnego: aparat ruchu przechodzi w tryb oszczędzania energii. Aby zrozumieć, dlaczego jest to tak problematyczne, warto spojrzeć na anatomię. Chrząstki stawowe, ścięgna i więzadła należą do tak zwanych tkanek bradytroficznych. Oznacza to, że są one słabo podłączone do krwiobiegu lub nie są z nim połączone wcale.

Chrząstka stawowa jest normalnie odżywiana jak gąbka dzięki ciągłemu ruchowi konia. Obciążenie wyciska zużytą maź stawową (synovię), a podczas odciążenia w kolejnym kroku do chrząstki zasysany jest nowy, bogaty w składniki odżywcze płyn. Jeśli zabraknie tego ciągłego ruchu z powodu pobytu w boksie, chrząstka dosłownie przechodzi na dietę, a wymiana składników odżywczych ulega stagnacji.

Jednocześnie spada również stabilność tkanki łącznej. Ścięgna składają się w dużej mierze z drobnych włókien kolagenowych, które do budowy elastycznej i odpornej na zerwanie struktury potrzebują łagodnych bodźców mechanicznych. Odbudowa kondycji konia po urazie ścięgna wymaga zatem później nie tylko czasu i precyzyjnego planu treningowego, ale także odpowiedniego materiału budulcowego od wewnątrz.

Zwłaszcza u starszych koni lub takich, które z powodu obciążeń sportowych mają już drobne deficyty, długie stanie może prowadzić do porannej sztywności i opuchlizny nóg. Dodatkowo pasza objętościowa w Niemczech ze względu na warunki pogodowe często podlega silnym wahaniom i nie zawsze dostarcza niezbędnych elementów budulcowych do metabolizmu chrząstek i ścięgien w wystarczających ilościach. Właśnie tutaj do gry wkracza wysokiej jakości pasza uzupełniająca na czas aresztu boksowego: nie chodzi o to, by uszkodzenia zniknęły jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki. Chodzi raczej o dostarczenie organizmowi dokładnie takich elementów budulcowych, jakich pilnie potrzebuje do samodzielnego utrzymania struktur komórkowych.

Co mówi nauka?

Rozglądając się po rynku pasz uzupełniających, można natknąć się na wiele obietnic. Ale co tak naprawdę się za nimi kryje? Dokładniejsze przyjrzenie się badaniom naukowym pomaga oddzielić ziarno od plew.

Czego dowiedziono w badaniach

W badaniach nad stawami i ścięgnami istnieje wiele niezwykle obiecujących kierunków. Uniwersytety i instytuty weterynaryjne na całym świecie badają działanie substancji takich jak glukozamina, MSM (metylosulfonylometan) i kwas hialuronowy. Na przykład w badaniach laboratoryjnych (tzw. badaniach in vitro) w imponujący sposób wykazano, że komórki chrząstki na szalce Petriego reagują w mierzalnie pozytywny sposób na dodatek kwasu hialuronowego i glukozaminy. Produkcja macierzy chrzęstnej zostaje pobudzona, a komórki wykazują zwiększoną aktywność.

Tutaj jednak należy zachować szczerość i transparentność: wyników laboratoryjnych nie da się przełożyć jeden do jednego na żywego, ważącego 600 kilogramów konia gorącokrwistego. To, co działa w wyizolowanych kulturach komórkowych, u konia musi najpierw przejść przez złożony przewód pokarmowy, zostać wchłonięte przez jelito cienkie i ostatecznie dotrzeć do stawu drogą krwionośną.

Co przebadano na żywym koniu

Właśnie dlatego badania na żywym koniu (in vivo) stają się tak fascynujące. Istnieją badania, które sprawdzają rzeczywiste efekty suplementów na stawy w codziennym życiu. Na przykład naukowcy z Texas A&M University przeprowadzili badania, w których do diety młodych koni wprowadzono określone składniki budulcowe stawów. W porównaniu z grupą kontrolną, konie te wykazały pozytywne reakcje w metabolizmie stawów i mniej markerów stanu zapalnego we krwi po wysiłku. Również w przypadku ludzi istnieje wiele miarodajnych badań nad doustnym przyjmowaniem peptydów kolagenowych (często w okresach od 12 do 24 tygodni), które wskazują na zauważalne wsparcie funkcji stawów. Stanowi to doskonałe uzupełnienie bazy dowodowej w badaniach nad ssakami.

Jednak sytuacja związana z badaniami u koni ma swoje granice, o których nie chcemy milczeć. Badania na zwierzętach w dziedzinie suplementacji diety często opierają się na małych próbach – czasami zaledwie od 10 do 15 koni – lub mają stosunkowo krótki czas trwania. Idealne, podwójnie ślepe, długoterminowe badanie kliniczne z udziałem setek koni przez kilka lat jest po prostu niezwykle rzadkie w przypadku suplementów diety, ponieważ jest to niesamowicie drogie z perspektywy weterynaryjnej. Niemniej jednak suma dostępnych danych pokazuje: ukierunkowane dostarczanie określonych elementów budulcowych może przynieść wymierną różnicę w procesach metabolicznych.

Szczere podsumowanie

Biologiczne podstawy do stosowania składników odżywczych dla stawów są absolutnie solidne. Elementy budulcowe, takie jak glukozamina i kolagen, są całkowicie naturalnymi składnikami chrząstki stawowej i tkanki łącznej. Badania wskazują na to, że podawanie tych substancji może wspierać aparat stawowy.

Pasza uzupełniająca podczas aresztu boksowego nie jest jednak cudownym środkiem, który naprawi uszkodzone ścięgno w jedną noc. To raczej niezwykle sensowny element całego procesu rehabilitacji. Zwłaszcza gdy kończy się czas absolutnego postoju i rozpoczyna się kontrolowany program ruchowy konia po urazie ścięgna, nowe struktury tkankowe muszą być odpowiednio zaopatrzone, aby wytrzymać powoli rosnące obciążenie. Zapewnienie składników odżywczych staje się szczególnie wartościowe wtedy, gdy nie stawia się wyłącznie na wyizolowany składnik, ale wybiera się przemyślane połączenie. Jeśli natomiast nie zależy ci na czasie postoju, lecz na profilaktyce u zdrowego konia, kryteria wyboru paszy uzupełniającej dla ścięgien i więzadeł znajdziesz w osobnym artykule.

Dawkowanie i praktyka: odpowiednia pasza uzupełniająca podczas aresztu boksowego

Jeśli podczas aresztu boksowego zastanawiasz się, czym karmić konia, decydujące jest dokładne spojrzenie na dawkowanie składników. W badaniach naukowych stosuje się zazwyczaj bardzo konkretne ilości. W przypadku konia o wadze około 500 kg dawki takie jak 1500 mg glukozaminy i od około 2000 do 3000 mg MSM dziennie uważa się za sensowne i sprawdzone ilości, które w ogóle pozwalają na osiągnięcie efektu w tkance.

W praktyce zazwyczaj rozróżniamy dawkę podtrzymującą i kurację początkową w ostrej fazie. Gdy świeżo kontuzjowany koń stoi w boksie, w pierwszych dwóch do trzech tygodni często zaleca się podwójną ilość, aby na początku intensywnie wesprzeć organizm w tym krytycznym czasie. Następnie możesz ze spokojem wrócić do normalnej dziennej porcji w celu stałego podtrzymania.

Co ważne: w wysokiej jakości produktach złożonych dawkowanie poszczególnych wyizolowanych substancji może być często nieco niższe niż w czystych monopreparatach (czyli w wiaderkach, w których znajduje się tylko jedna substancja). Dlaczego? Ponieważ różne substancje nie działają w izolacji, ale wzajemnie się wspierają i wzmacniają w procesach metabolicznych. Nazywa się to efektem synergii.

W tym miejscu warto krytycznie spojrzeć na rynek pasz: wielu producentów niestety chowa się za rozporządzeniem UE 767/2009. Rozporządzenie to pozwala na to, aby dokładne ilości substancji czynnych na kilogram lub na dzienną dawkę nie zawsze musiały być obowiązkowo deklarowane. Na wielu puszkach widnieją wtedy wyraźne napisy „zawiera MSM” lub „z cenną glukozaminą” – ale nie wiadomo, ile tak naprawdę się w nich znajduje. Warto jednak dokładnie wiedzieć, co kryje się w produkcie, aby w ostatecznym rozrachunku nie wydawać mnóstwa pieniędzy na bezużyteczne wypełniacze, takie jak wytłoki z jabłek.

Jeszcze jedna ważna wskazówka z praktyki: tu potrzeba cierpliwości. Jak dowiedzieliśmy się wyżej, chrząstki stawowe i ścięgna mają niezwykle wolny metabolizm. Pasza uzupełniająca, szczególnie podczas aresztu boksowego, potrzebuje czasu, aby rozwinąć swoje działanie. Należy podawać ją konsekwentnie przez co najmniej 8 do 12 tygodni, aby w ogóle dać organizmowi szansę na wbudowanie składników odżywczych w tkankę. Pierwsze drobne, pozytywne zmiany często dają się zauważyć dopiero po 4 do 6 tygodniach.

Dlaczego pojedyncze składniki aktywne to często za mało: siła połączenia

Jeśli chodzi o optymalną paszę uzupełniającą podczas aresztu boksowego, często stawia się na niezliczone pojedyncze proszki – tu łyżeczka czystego MSM, tam trochę glukozaminy, a do tego jeszcze butelka kwasu hialuronowego. Jednak w organizmie stawy, chrząstki i tkanka łączna funkcjonują jako ściśle powiązany, precyzyjnie dostrojony system. Różne substancje czynne działają w tym systemie w zupełnie innych miejscach.

Właśnie w tym miejscu do gry wkracza wspomniany wcześniej efekt synergii: znane badanie krzyżowe renomowanego Animal Health Trust w Wielkiej Brytanii wykazało na przykład, że połączenie najróżniejszych elementów budulcowych stawów miało znacznie bardziej pozytywny wpływ na radość z ruchu i zdrowie stawów u koni, niż samo podawanie wyizolowanych, pojedynczych substancji. Dobrze skomponowany produkt łączony nie wymaga zatem ekstremalnych dawek poszczególnych składników, ponieważ jego elementy budulcowe współpracują ze sobą płynnie niczym dobrze wytrenowany zespół.

Dokładnie takie naukowe podejście stosujemy w nuvallo. Nasze nuvallo move Snacks dostarczają w zalecanej dziennej porcji (6 Snacks dla konia o wadze ok. 500 kg, co odpowiada ok. 30 g) dokładnie tych elementów budulcowych, które w sensowny sposób się uzupełniają:

• 1500 mg glukozaminy służy jako ważny element budulcowy dla odbudowy chrząstki i wspiera naturalną amortyzację wstrząsów w stawie.
• 2550 mg kolagenu dostarcza niezbędnego białka strukturalnego dla elastyczności i stabilności tkanki łącznej oraz chrząstki – to absolutnie kluczowe, jeśli chcesz odbudować kondycję konia po urazie ścięgna.
• 2250 mg MSM (siarki organicznej) stanowi podstawowy element budulcowy i ma istotne znaczenie dla regeneracji chrząstki i tkanki łącznej.
• 150 mg kwasu hialuronowego pełni funkcję głównego składnika mazi stawowej (synovii).

Zamiast więc każdego wieczoru w paszarni z trudem odważać i mieszać zawartość z pięciu różnych wiaderek, twój koń otrzymuje opartą na badaniach naukowych kombinację, która działa dokładnie w odpowiednich miejscach.

Największe wyzwanie w praktyce: karmienie

Powiedzieliśmy już wiele o składnikach, badaniach i dawkowaniu. Pomówmy jednak o rzeczywistości – o prawdziwym, emocjonalnym sercu tego tematu.

Problem z karmieniem w codziennym życiu

Prawdopodobnie spędzasz godziny w internecie, szukając najlepszej paszy uzupełniającej na czas aresztu boksowego. Przebijasz się przez specjalistyczne artykuły, zamawiasz drogi proszek na stawy, cieszysz się na pozytywny efekt – i nagle stoisz w stajni. Twój koń wącha żłób, kręci nosem i odwraca głowę.

Większość substancji aktywnych na stawy, a w szczególności MSM i niektóre zioła, ma z natury bardzo gorzki i nieprzyjemny smak. Ponadto prawie wszystkie proszki mocno pylą i ogromnie zmieniają znaną konsystencję paszy treściwej. Wszyscy znamy tego konsekwencje: koń starannie oddziela proszek swoimi delikatnymi wargami i po prostu zjada to, co jest dookoła. Na koniec gruba, kosztowna warstwa suplementu przykleja się do dna miski lub w rogach żłobu.

Wszyscy znamy i wypróbowujemy standardowe triki ze stajennego korytarza: z trudem mieszamy proszek z ciepłym meszem, ścieramy na niego jabłka, chowamy głęboko w bananie albo dorzucamy do wilgotnych wysłodków buraczanych. Czasami to działa, jeśli przez kilka tygodni powoli i gram po gramie przyzwyczaja się konia do nowego smaku. Bądźmy jednak szczerzy: u wybrednych koni często to po prostu nie zdaje egzaminu.

A nawet jeśli koń je bez problemu: czy na pewno każdego dnia otrzymuje dokładnie pełną dawkę podaną na opakowaniu? Stanie każdego wieczoru przy żłobie, trzymanie kciuków i zastanawianie się, czy ten wartościowy i drogi suplement ostatecznie po prostu tam nie zostanie, jest dla nas niezwykle frustrujące.

Dlaczego zrezygnowaliśmy z proszku

Właśnie z tej głębokiej frustracji, której doświadczyliśmy z naszymi własnymi końmi i z którą wielokrotnie spotkaliśmy się w rozmowach z setkami innych posiadaczy koni, narodził się nowy pomysł. Nie zadaliśmy sobie pytania: „Jak stworzyć po prostu kolejny, jeszcze drobniejszy proszek?”. Zamiast tego zapytaliśmy: „Jak możemy upewnić się, że każdy koń niezawodnie i chętnie zje pełną dawkę?”.

Rozwiązaniem tego problemu są nasze nuvallo move Snacks – funkcjonalny przysmak na stawy, który podaje się po prostu jako nagrodę bezpośrednio z ręki.

Dzięki niezwykle przyjaznej dla żołądka bazie, składającej się z wysokiej jakości makuchu lnianego, drobnych otrębów ryżowych i siemienia lnianego, uzupełnionej o naturalne składniki, takie jak proszek bananowy, jabłkowy i karob, osiągamy niezwykle wysoką akceptację wśród koni. I to wszystko całkowicie bez pszenicy i kukurydzy, melasy czy tanich wypełniaczy. Korzyści w codziennym życiu są ogromne: na każdy Snack przypada zawsze precyzyjnie określona ilość substancji aktywnej. Oddzielenie go od reszty paszy jest dla konia praktycznie niemożliwe. Koniec ze stresem przy żłobie, lepkim mieszaniem meszu i pylącym proszkiem, który zostaje na dnie wiadra.

Twój koń nie postrzega już przyjmowania składników odżywczych jako okropnej mieszanki lekarstw, lecz jako pozytywny rytuał. Wiele osób z grona naszych klientów potwierdza to doświadczenie: odkąd podajemy Snacks, widzimy, że konie naprawdę cieszą się na swoją porcję i wydają się mniej sztywne rano, po wyjściu z boksu. Właśnie dla takich małych, cennych chwil to robimy.

Bo ostatecznie najlepszy suplement na rynku to nie ten z najdłuższą listą składników lub najwyższą teoretyczną wartością laboratoryjną na etykiecie. To suplement, który faktycznie trafia do organizmu konia.

Źródła

Byron C.R. et al. — Effects of glucosamine and chondroitin sulfate on mediators of osteoarthritis in cultured equine chondrocytes (American Journal of Veterinary Research, Michigan State University, 2003) Link

Dobenecker B. et al. — Specific bioactive collagen peptides (PETAGILE®) as supplement for horses with osteoarthritis: A two-centred study (Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition, 2018) Link

Zdzieblik D. et al. — Improvement of activity-related knee joint discomfort following supplementation of specific collagen peptides (Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism, 2017) Link

Na to możesz liczyć w przypadku nuvallo move:

• Zgodne z ADMR i bez okresu karencji: W 100% bezpieczne dla koni sportowych i startujących w zawodach.
• Bez dodatku cukru i wypełniaczy: Wolne od pszenicy i kukurydzy.
• Wyprodukowane w Europie: Najwyższa jakość surowców i produkcji.
• 30-dniowa gwarancja satysfakcji: Testuj bez najmniejszego ryzyka dla siebie i swojego konia.